SÜRTÜNME KARIŞTIRMA PROSESİNİN Al5083 ALAŞIMININ MEKANİK VE TRİBOLOJİK ÖZELLİKLERİNE ETKİSİNİN İNCELENMESİ

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2019

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Murat SAYGIN

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): ÖZLEM BARAN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Sürtünme karıştırma prosesi (SKP), metalik malzemelerin mikroyapısını değiştirmek ve yüzey kompozitleri üretmek amacıyla kullanılan basit bir işlem olup, proses parametrelerinin kontrolünün kolay olması nedeniyle de avantajlı bir yöntemdir. SKP ile yeniden kristalleşmiş ince taneli mikro yapı elde edilebilmektedir. Bu yöntemde düşük maliyetle birlikte yüksek mekanik özelliklerin elde edilebilmesi yöntemin yaygın bir şekilde kullanılmasını sağlayan en önemli etkendir. SKP günümüzde gemi, uçak, uzay, taşıt vb. birçok sanayi dalında kullanılmaya başlanmıştır. Proses alüminyum, magnezyum, bakır ve titanyum başta olmak üzere birçok malzemenin mekanik ve tribolojik özelliklerini iyileştirmede tercih edilir bir hale gelmiştir. Bu çalışmada Al5083 alaşımının mekanik ve tribolojik özellikleri üzerinde farklı paso sayılarında uygulanmış SKP'nin etkileri araştırılmıştır. Metalografik analizler optik mikroskop ile yapılmış ve sertlik değerleri mikro sertlik test cihazı ile belirlenmiştir. Sürtünme ve aşınma özellikleri pin-on-disk aşınma test cihazı ile belirlenmiştir. Aşınmış hacimler temassız optik profilometre ile ölçülmüş ve aşınmış yüzeyler taramalı elektron mikroskobu (SEM) ile karakterize edilmiştir. Proses edilmemiş Al5083 alaşımına kıyasla, SKP uygulanmış Al5083 alaşımlarının sertlik değerleri artmış, sürtünme katsayıları önemli derecede azalmış ve aşınma direnci artmıştır. Ayrıca, artan paso sayısı da Al5083 alaşımının aşınma direnci ve sertliğini artırmıştır.