Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı Olan Bireylerde Öz- Etkililik ve Depresyon Düzeyleri Arasındaki İlişki
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, HEMŞİRELİK ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2017
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Burcu AĞDEMİR
Danışman: Papatya Karakurt
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Giriş ve Amaç: Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı (KOAH), tüm dünyada en sık görülen hastalık ve ölüm nedenleri arasında olup önemli bir halk sağlığı sorunudur. Bu araştırma KOAH'ı olan bireylerde öz-etkililik ve depresyon düzeyleri arasındaki ilişkinin belirlenmesi amacıyla yapılmıştır. Materyal ve Metod: Tanımlayıcı ve ilişki arayıcı türde olan bu araştırmanın evrenini, Ekim 2016 – Şubat 2017 tarihleri arasında bir hastanenin Dahiliye ve Göğüs Hastalıkları Kliniğinde tedavi alan KOAH'lı hastalar oluşturmuştur. Araştırmada örneklem seçimine gidilmemiş olup araştırmaya katılmaya gönüllü olan, iletişime açık 204 KOAH hastası alınmıştır. Veri toplama aracı olarak Tanıtıcı Özellikler Formu, KOAH Öz-Etkililik Ölçeği (KOAHÖÖ) ve Beck Depresyon Envanteri (BDE) kullanılmıştır. Verilerin analizinde yüzdelik, ortalama, bağımsız gruplarda t testi, Mann Whitney-U testi, Varyans Analizi, Kruskall Wallis Analizi ve Spearman korelasyon analizi kullanılmıştır. Bulgular: Hastaların KOAHÖÖ toplam puan ortalamasının 1.98±0.66, depresyon puan ortalamasının ise 25.14±10.02 olduğu saptanmıştır. KOAH'lı hastaların günlük işlerde başkasından yardım alma durumu, sağlık durumu algısı ve daha önce KOAH nedeniyle hastaneye yatış durumuna göre KOAHÖÖ toplam puan ortalamaları arasındaki fark istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur (p<0.05). Hastaların yaşı, gelir algısı, başka kronik hastalığın olma , günlük işlerde başkasından yardım alma durumu, sağlık durumu algısı ve daha önce KOAH nedeniyle hastaneye yatış durumu ile depresyon puan oartalamaları arasındaki fark istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur (p<0.05). Araştırma kapsamına alınan hastaların toplam KOAHÖÖ, olumsuz etki, fiziksel çaba ve davranışsal faktörler alt boyut puan ortalamaları ile depresyon puan ortalamaları arasında istatistiksel olarak anlamlı düşük düzeyli ve negatif yönlü bir ilişki bulunmuştur. Sonuç: Hastaların öz-etkililik puan ortalamasının düşük, depresyon puan ortalamasının ise orta düzeyin altında olduğu ve öz-etkililik puanı arttıkça depresyon düzeylerinin düştüğü belirlenmiştir. KOAH'lı hastaların öz-etkililik düzeylerini artırmak ve depresyon düzeylerini azaltmak için hastalık ve süreci hakkında eğitim ve danışmanlık yapılarak bireylerin güçlendirilmesi önerilebilir. Anahtar Kelimeler: Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı, Öz-Etkililik, Depresyon, Hemşirelik