Peyami SAFA'nın "Biz İnsanlar" İsimli Eserinde Kelime Grupları


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi, Eğitim Fakültesi, Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2020

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Ünal YAPICIOĞLU

Danışman: Turgut Baydar

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Edebiyat alanında var olan tüm unsurlar dile dayanır. Romanda, şiirde, hikâyede, denemede, tiyatroda bulunan duygu, düşünce ve hayaller kelimeler sayesinde var olur. Ancak bu kelimeler edebi eserlerde çok daha farklı olarak karşımıza çıkar. Yazar veya şairlerin kullandıkları kelimeler, bu kelimelerin dizimi, kurdukları cümleler ve kendilerine özgü anlatım biçimleri onları diğerlerinden faklı kılan unsurlardır. Bu düşünceden hareketle yapılan çalışmada; eserlerinde kelimeleri ustalıkla bir araya getiren, çok güçlü bir anlatım becerisine sahip olan Peyami Safa'nın "Biz İnsanlar" isimli romanında kelime grupları incelenmiştir. Çalışmadaki temel amaç, incelenen eser aracılığıyla Türkçe söz diziminde kelime gruplarının özelliklerini ortaya koymaktır. Kelime grupları, söz diziminin en geniş ve en detaylı konularından birini içermektedir. Bu bakımdan çalışmamızda Türkiye Türkçesinde bulunan kelime grupları detaylı bir biçimde incelenmiştir. Çalışmamız; "Giriş", "Türkiye Türkçesinde Kelime Grupları" ve "İnceleme" olmak üzere üç bölümden oluşmaktadır. "Giriş" bölümde yazarın hayatından, edebî şahsiyetinden ve başlıca eserlerinden bahsedilmiştir. "Türkiye Türkçesinde Kelime Grupları" bölümünde araştırmacıların kelime grupları ile ilgili tanımlamalarına, açıklamalarına ve sınıflandırmalarına yer verilmiştir. "İnceleme" bölümünde ise "Biz İnsanlar" isimli romandaki cümleler, kelime grupları yönünden incelenmiş ve tasnif edilmiştir. İnceleme, üç ana başlık etrafında şekillenmiştir. Birinci bölümde kelime gruplarının yapısal özellikleri, ikinci bölümde kelime gruplarının diğer kelime gruplarının yapısına nasıl katkıda bulundukları, üçüncü bölümde ise cümlelerde hangi görevlerde kullanıldıkları belirlenmiştir. "Sonuç" bölümünde çalışmadan elde edilen bulgular yorumlanmıştır. Çalışmada, faydalanılan kaynaklara "Kaynakça" bölümünde yer verilmiştir. Anahtar Kelimeler: Peyami Safa, Türkiye Türkçesi, kelime grubu, söz dizimi, Biz İnsanlar