Dodesiltrimetilamonyumbromür yüzey aktif maddesinin tayini için potansiyometrik sensör geliştirilmesi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, KİMYA ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2019

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: BELGİN YALÇIN

Danışman: Fatih Çoldur

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmada, dodesiltrimetilamonyum bromür (DTMA-Br) sürfaktan maddesinin duyarlı olarak tayini için elektroaktif madde olarak DTMA'nın farklı iyon çiftleri kullanılarak bütünüyle-katı-hal PVC membran potansiyometrik sensörler üretildi. Membran optimizasyon çalışmaları en iyi potansiyometrik performans özelliklerine sahip membranın kütlece % 0,5 dodesiltrimetilamonyum fosfotungstat (DTMA-FT) iyon çifti, % 69,5 orto-nitrofeniloktileter, (o-NPOE) plastikleştiricisi ve % 30,0 poli (vinil klorür) (PVC) bileşiminden oluştuğunu gösterdi. Elektrot DTMA yüzey aktif maddesi için 1,0x10-6-1,0x10-2 M konsantrasyon aralığında 56,6 mV/on katlık konsantrasyon değişimi eğim değeri ile doğrusal bir cevap sergilemiştir. Elektrodun tayin sınırı 5,0x10-7 M olarak hesaplanmış olup, elektrot 10 s'den daha kısa bir cevap zamanına sahiptir. pH=3-9 aralığında elektrot pH değişimlerinden önemli derecede etkilenmeden çalışmaktadır. Elektrodun DTMA yüzey aktif maddesine karşı hayli seçici, tekrarlanabilir ve kararlı potansiyometrik cevaplar sergilediği görüldü. Kullanım ömrü çalışmalarından elde edilen bulgular elektrodun yaklaşık 20 haftalık bir kullanım ömrüne sahip olduğunu gösterdi. Önerilen elektrodun analitik uygulaması, DTMA' nın potansiyometrik titrasyonunda indikatör elektrot olarak kullanılarak ve yabancı iyonları içeren sentetik DTMA çözeltilerinde DTMA' nın doğrudan potansiyometrik tayininde kullanılarak gerçekleştirilmiş ve tatmin edici sonuçlar elde edilmiştir.