Türkiye'nin İmzaladığı Uluslararası Belgeler Perspektifinden Balkanlar Politikası: Kuruluştan Günümüze Süreç ve Değişim (1923-2024)
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Tarih, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: FATİH KÖKCE
Danışman: Songül Alşan
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu yüksek lisans tezi, Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluşundan 2025 yılına kadar Balkanlar politikasına yön veren uluslararası belgeleri tarihsel bir perspektifle incelemektedir. Türkiye'nin Balkan ülkeleriyle imzaladığı antlaşmalar, sözleşmeler, protokoller ve diğer hukuki metinleri analiz ederek, bu belgelerin Türkiye'nin Balkanlar'daki siyasi, ekonomik, kültürel ve güvenlik alanlarındaki ilişkilerinin gelişimindeki rolünü ortaya koymayı amaçlamaktadır. Tezin ilk aşamalarında, Cumhuriyetin kuruluşundan Soğuk Savaş'a kadar olan dönemde Türkiye'nin Balkanlar'da barışın tesisi, sınırların güvence altına alınması ve bölgesel iş birliği arayışları çerçevesinde imzaladığı Balkan Antantı gibi önemli belgeler ele alınmaktadır. Soğuk Savaş döneminde ise ideolojik ayrışmaların ve farklı bloklara dâhil olma durumlarının Balkanlar politikasını nasıl etkilediği, buna rağmen diyalog kanallarının açık tutulmasına yönelik çabalar incelenmektedir. Soğuk Savaş sonrası dönemde Balkanlar'da yaşanan siyasi dönüşümler ve savaşlar sonrasında Türkiye'nin bölgeye yönelik artan ilgisi ve aktif politikası detaylı bir şekilde analiz edilmektedir. Bu bağlamda, Türkiye'nin Balkan ülkelerinin Avrupa-Atlantik yapılarıyla bütünleşme süreçlerine verdiği destek, bölgesel iş birliği mekanizmalarının güçlendirilmesine katkıları ve ekonomik ilişkilerini geliştirmeye yönelik imzaladığı serbest ticaret anlaşmaları gibi belgeler değerlendirilmektedir. Çalışma, özellikle 2000'li yıllardan itibaren Türkiye'nin Balkanlar'a yönelik çok boyutlu dış politika anlayışını ve bu anlayış doğrultusunda hayata geçirdiği yumuşak güç ve kamu diplomasisi faaliyetlerini incelemektedir. Türk İşbirliği ve Koordinasyon Ajansı Başkanlığı (TİKA) ve Yurtdışı Türkler ve Akraba Topluluklar Başkanlığı (YTB) gibi kurumlar aracılığıyla yürütülen faaliyetler ve bu faaliyetlerin Balkan ülkeleriyle olan ilişkilere etkileri analiz edilmektedir. Ancak bu güçlenen bağlara karşı bazı Balkan ülkelerinde ortaya çıkan milliyetçi tepkilere de değinilmektedir. Sonuç olarak bu tez, Türkiye'nin Balkanlar politikasının uluslararası belgelerle şekillenen tarihsel sürecini ve bu sürecin temel dinamiklerini ortaya koyarak, Türkiye'nin bölgedeki rolünü ve geleceğe yönelik potansiyellerini değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Anahtar Kelimeler: Türkiye, Balkanlar, Dış Politika, Uluslararası Belgeler, Bölgesel İş Birliği.