Sürdürülebilirlik Kavramına Yönelik 8. Sınıf ÖğrencilerininMetaforları
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, MATEMATİK VE FEN BİLİMLERİ EĞİTİMİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MUSTAFA DAĞDELEN
Danışman: Güldem Dönel Akgül
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışmanın amacı, ilköğretim 8. sınıf öğrencilerinin sürdürülebilirlik kavramına yönelik algılarını metaforlar aracılığıyla ortaya koymaktır. Araştırmanın çalışma grubunu Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nde bulunan bir ortaokulda öğrenim gören 266 öğrenci oluşturmaktadır. Veri toplama amacıyla geliştirilen "Sürdürülebilirlik Metafor Formu" iki maddeden oluşmuştur. Öğrencilerden "Sürdürülebilirlik … gibidir. Çünkü …" cümlesini tamamlamaları ve ardından kavramı ifade eden bir görsel çizmeleri istenmiştir. Araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden olgu bilim deseni benimsenmiş, veriler içerik analiziyle çözümlenmiştir. Analiz sürecinde öğrencilerin ürettikleri metaforlar kodlanmış, benzerliklerine göre kategorilere ayrılmış ve frekans dağılımları hesaplanmıştır. Sonuçta sürdürülebilirlik kavramına ilişkin 24 kategori altında toplam 266 metafor elde edilmiştir. Öğrencilerin en çok vurguladıkları metaforların yenilenebilir enerji, geri dönüşüm ve doğal kaynakların bilinçli kullanımı ile ilişkili olduğu görülmüştür. Bunun yanı sıra çevre, doğa, su, tasarruf, hayvanlar, yaşam ve gelecek nesillerin korunması gibi kategoriler de öne çıkmıştır. Öğrenciler kavramı çoğunlukla çevresel unsurlarla ilişkilendirmiş, çizdikleri görsellerle de bu algılarını desteklemişlerdir. Elde edilen bulgular, ortaokul öğrencilerinin sürdürülebilirliği çevre odaklı ele aldıklarını göstermektedir. Bu durum, sürdürülebilirlik eğitiminde çevre bilincinin önemli bir yer tuttuğunu ortaya koymaktadır. Çalışma, öğrencilerin metaforları üzerinden sürdürülebilirlik algılarını görünür kılmakta ve çevre eğitimi uygulamalarına katkı sağlayacak veriler sunmaktadır.