Seknidazol Türevi Bileşiklerin Tasarımı, Sentezi ve Asetilkolinesteraz-Bütirilkolinesteraz İnhibitör Aktivitelerinin Araştırılması

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: DORUK SATICI

Danışman: Esra Dilek

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Bazı seknidazol türevi (1a-h) bileşiklerin tasarımı, sentezi ve asetilkolinesteraz (AChE)-bütirilkolinesteraz (BChE) enzim aktiviteleri üzerine inhibisyon etkilerini araştırmaktır. Materyal ve Metot: Sentezi gerçekleştirilen bileşiklerin AChE ve BChE enzim inhibitör etkileri Ellman metodu ile araştırılmıştır. Standart madde olarak donepezil ve Ellman'ın reaktifleri kullanılmıştır. Bulgular: Sonuçlarımız, tüm bileşiklerin referans bileşik olan donepezil'e kıyasla hem AChE hem de BChE karşı önemli bir inhibisyon etkisi sergilediğini göstermektedir. Özellikle 1h bileşiği her iki enzim içinde daha etkili inhibisyon sergilemiştir. Elektroforus elektrikus AChE (EeAChE) için 0.024±0.009 nM ve equine serum BChE (eqBChE) için 0.087±0.017 nM olan Ki değerleri ile en yüksek etkiyi göstermiştir. Ayrıca, moleküler docking çalışmaları, bu bileşiklerin AChE ve BChE kristal yapılarının (sırasıyla PDB Kimlikleri: 4EY7 ve 4BDS) aktif bölgelerindeki etkileşim mekanizmaları hakkında değerli bilgiler sağlamıştır. Sonuç: Seknidazol türevlerinin Alzheimer hastalığının (AD) tedavisi için umut vadeden fonksiyonel ajanlar olduğu gösterilmiştir. Bu enzimlerin çift inhibisyonu, özellikle AD gibi nörolojik bozuklukların tedavisi için umut vadeden bir strateji olarak kabul edilmektedir.