ÜNİVERSİTE ÖĞRENCİLERİNDE SİBER ZORBALIK MAĞDURİYETİNİN PROFİLLERİ


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, EĞİTİM BİLİMLERİ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: HİLAL RÜMEYSA KARA

Danışman: Murat Ağırkan

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu araştırma, üniversite öğrencilerinin siber zorbalık mağduriyet düzeylerine göre gizil profillerin varlığını belirlemeyi ve bu profillerin benlik saygısı, sosyal destek, temel psikolojik ihtiyaçların engellenmesi, psikolojik semptomlar ve teknoloji bağımlılığı değişkenleri açısından nasıl farklılaştığını incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırma, 2024 2025 eğitim öğretim yılında öğrenim gören 597 üniversite öğrencisiyle yürütülmüştür. Veriler, Kişisel Bilgi Formu, Üniversite Öğrencileri İçin Yenilenmiş Siber Zorbalık Ölçeği, Temel Psikolojik İhtiyaçların Tatmini ve Engellenmesi Ölçeği, Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeği, Rosenberg Benlik Saygısı Ölçeği, DASS-21 ve Teknoloji Bağımlılığı Ölçekleri aracılığıyla toplanmıştır. Verilerin analizinde gizil profil analizi ve üç aşamalı regresyon analizi kullanılmıştır. Analizler sonucunda, siber zorbalık mağduriyeti ile temel psikolojik ihtiyaçların engellenmesi ve dijital bağımlılıklar arasında anlamlı ilişkiler bulunmuştur. Benlik saygısı ve sosyal desteğin ise siber mağduriyete karşı koruyucu faktörler olduğu belirlenmiştir. Üç gizil profil ortaya konmuştur: (1) Koruyucu psikolojik kaynaklara sahip, düşük mağduriyetli (2) Psikolojik olarak kırılgan, mağduriyetten bağımsız (3) Dijital açıdan bağımlı, yüksek mağduriyet riskli. Üç aşamalı regresyon analizi, psikolojik kırılganlık ve dijital bağımlılık taşıyan profillerin depresyon ve anksiyete düzeylerinin yüksek olduğunu ancak stres düzeylerinin profiller arasında anlamlı farklılık göstermediğini ortaya koymuştur.