Akademik Veri Yönetim Sistemi
Veteriner Zootekni Genetik ve Biyoistatistik, İbrahim ŞEKER,Abdurrahman KÖSEMAN, Editör, Akademisyen Kitabevi, Ankara, ss.85-100, 2025
Kediler ve köpekler, insan yaşamının ayrılmaz bir parçası hâline gelmiş ve birlikte yaşayabilen hayvanlar olup, bu durum onların refahının bütüncül bir yaklaşımla ele alınmasını gerekli kılmaktadır. Hayvan refahı; yalnızca hastalık ve acının yokluğunu değil, aynı zamanda hayvanların fiziksel, davranışsal ve duygusal ihtiyaçlarının karşılanmasını da kapsayan çok boyutlu bir kavramdır. Bu kitap bölümünde kedi ve köpeklerde hayvan refahı kavramı, tarihsel gelişimi ve güncel yaklaşımlar çerçevesinde ele alınmıştır. Uluslararası kabul görmüş hayvan refahı çerçeveleri açıklanmış ve bunlar; fiziksel sağlık, barınma koşulları, beslenme, çevresel zenginleştirme, stres ve davranışsal gereksinimler refahın temel bileşenleri olarak değerlendirilmiştir. Ayrıca refahın nesnel olarak değerlendirilmesinde kullanılan davranışsal, fizyolojik ve sağlık temelli göstergeler ile beden kondisyon skoru ve yaşam kalitesi ölçeklerinin önemi vurgulanmıştır. Bölümde, kentleşme, yanlış bakım uygulamaları ve yetersiz çevresel koşulların kedi ve köpek refahı üzerindeki olumsuz etkilerine dikkat çekilmiştir. Sonuç olarak, kedi ve köpeklerin refahını iyileştirmek, veteriner hekimlerin, evcil hayvan sahiplerinin, bilim insanları ve toplumdaki diğer tüm ilgili paydaşların ortak sorumluluğudur. Refah temelli yaklaşımların yaygın olarak benimsenmesi, hayvan refahını artıracak ve daha sağlıklı, daha sürdürülebilir insan-hayvan etkileşimlerini teşvik edecektir. Refah göstergelerini değerlendirmek için nesnel ve türe özgü kriterler kullanan daha fazla araştırma yapılması önerilmektedir.