Kadın Emeği ve Sosyal Politikalar Bağlamında İmren Aykut’un Çalışma Bakanlığı Dönemi


Creative Commons License

Kılavuz N.

Journal of Sustainable Equity and Social Research (JSESR), cilt.3, sa.1, ss.78-97, 2026 (Hakemli Dergi)

Özet

Bu çalışma, Türkiye’de kadın emeği, sosyal politika ve toplumsal cinsiyet eşitliği alanlarında önemli bir figür olarak kabul edilen İmren Aykut’un Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı (1987-1991) dönemini incelemektedir. 1941 yılında Adana’da doğan Aykut, sendikal hareket içinde uzun yıllar uzmanlık ve yöneticilik yaptıktan sonra 1981 yılında Milli Güvenlik Konseyi tarafından Danışma Meclisi üyeliğine seçilmiş, ardından 1983 genel seçimleriyle parlamentoya  girmiştir.  Siyasi  kariyerini  Milliyetçi  Demokrasi  Partisi  ve  daha  sonra Anavatan Partisi bünyesinde sürdüren Aykut, Türkiye Büyük Millet Meclisi’nin 17., 18., 19. ve 20. dönemlerinde milletvekili olarak görev yapmıştır. II. Turgut Özal Hükümeti’nde Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı olarak görev alan Aykut, bunun yanı sıra hükümet sözcülüğü,  devlet  bakanlığı  ve  Çevre  Bakanlığı  görevlerini  de  üstlenmiştir.  Ayrıca Uluslararası Parlamento Birliği’nin toplantılarına Türkiye’yi temsilen katılmıştır. Aykut’un bakanlık dönemi, Türkiye’de kadınların çalışma yaşamındaki konumunun güçlendirilmesi, sosyal politika alanında yapısal düzenlemelerin hayata geçirilmesi ve toplumsal cinsiyet eşitliğinin karar alma mekanizmalarındaki görünürlüğünün artması açısından kritik bir döneme karşılık gelmektedir. Araştırma, kadınların siyasal temsiline dair literatürde sıkça vurgulanan  sembolik  temsil  tartışmalarının  ötesine  geçerek,  bir  kadın  bakanın  sosyal politika üretimine yaptığı somut katkıları analiz etmektedir. Bu yönüyle çalışma, hem kadın emeği  literatüründeki  kuramsal  boşlukları  doldurmakta  hem  de  Türkiye’de  kadın liderliğinin  politik  sonuçlarını  görünür  kılarak  sosyal  politikanın  toplumsal  cinsiyet boyutuna ilişkin önemli bir değerlendirme sunmaktadır.

This study examines the tenure of İmren Aykut, considered a significant figure in Turkey's fields of women's labor, social policy, and gender equality, as Minister of Labor and Social Security. Born in Adana in 1941, Aykut worked for many years as an expert and manager within the trade union movement before being elected to the Consultative Assembly by the National Security Council in 1981, and subsequently entering parliament in the 1983 general elections. Continuing her political career within the Nationalist Democracy Party and later the Motherland Party, Aykut served as a Member of Parliament in the 17th, 18th, 19th, and 20th terms of the Grand National Assembly of Turkey. She served as Minister of Labor and Social Security (1987-1991) in the second Turgut Özal government, and also held positions as government spokesperson, minister of state, and Minister of Environment. She also represented Turkey at meetings of the International Parliamentary Union. Aykut's tenure as minister coincided with a critical period in Turkey in terms of strengthening the position of women in working life, implementing structural reforms in the field of social policy, and increasing the visibility of gender equality in decision-making mechanisms. This research goes beyond the symbolic representation debates frequently emphasized in the literature on women's political representation, analyzing the concrete contributions a female minister made to social policy production. In this respect, the study both fills theoretical gaps in the literature on women's labor and provides an important assessment of the gender dimension of social policy by making visible the political outcomes of female leadership in Turkey