Journal of Sustainable Equity and Social Research (JSESR), cilt.3, sa.1, ss.78-97, 2026 (Hakemli Dergi)
Bu çalışma, Türkiye’de kadın emeği, sosyal
politika ve toplumsal cinsiyet eşitliği alanlarında önemli bir figür olarak
kabul edilen İmren Aykut’un Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı (1987-1991)
dönemini incelemektedir. 1941 yılında Adana’da doğan Aykut, sendikal hareket
içinde uzun yıllar uzmanlık ve yöneticilik yaptıktan sonra 1981 yılında Milli
Güvenlik Konseyi tarafından Danışma Meclisi üyeliğine seçilmiş, ardından 1983
genel seçimleriyle parlamentoya girmiştir. Siyasi
kariyerini Milliyetçi Demokrasi
Partisi ve daha
sonra Anavatan Partisi bünyesinde sürdüren Aykut, Türkiye Büyük Millet
Meclisi’nin 17., 18., 19. ve 20. dönemlerinde milletvekili olarak görev
yapmıştır. II. Turgut Özal Hükümeti’nde Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı
olarak görev alan Aykut, bunun yanı sıra hükümet sözcülüğü, devlet
bakanlığı ve Çevre
Bakanlığı görevlerini de
üstlenmiştir. Ayrıca Uluslararası
Parlamento Birliği’nin toplantılarına Türkiye’yi temsilen katılmıştır. Aykut’un
bakanlık dönemi, Türkiye’de kadınların çalışma yaşamındaki konumunun
güçlendirilmesi, sosyal politika alanında yapısal düzenlemelerin hayata
geçirilmesi ve toplumsal cinsiyet eşitliğinin karar alma mekanizmalarındaki
görünürlüğünün artması açısından kritik bir döneme karşılık gelmektedir. Araştırma,
kadınların siyasal temsiline dair literatürde sıkça vurgulanan sembolik
temsil tartışmalarının ötesine
geçerek, bir kadın
bakanın sosyal politika üretimine
yaptığı somut katkıları analiz etmektedir. Bu yönüyle çalışma, hem kadın
emeği literatüründeki kuramsal
boşlukları doldurmakta hem de Türkiye’de
kadın liderliğinin politik sonuçlarını
görünür kılarak sosyal
politikanın toplumsal cinsiyet boyutuna ilişkin önemli bir
değerlendirme sunmaktadır.
This study examines the tenure of İmren Aykut,
considered a significant figure in Turkey's fields of women's labor, social
policy, and gender equality, as Minister of Labor and Social Security. Born in
Adana in 1941, Aykut worked for many years as an expert and manager within the
trade union movement before being elected to the Consultative Assembly by the
National Security Council in 1981, and subsequently entering parliament in the
1983 general elections. Continuing her political career within the Nationalist
Democracy Party and later the Motherland Party, Aykut served as a Member of
Parliament in the 17th, 18th, 19th, and 20th terms of the Grand National
Assembly of Turkey. She served as Minister of Labor and Social Security
(1987-1991) in the second Turgut Özal government, and also held positions as
government spokesperson, minister of state, and Minister of Environment. She
also represented Turkey at meetings of the International Parliamentary Union.
Aykut's tenure as minister coincided with a critical period in Turkey in terms
of strengthening the position of women in working life, implementing structural
reforms in the field of social policy, and increasing the visibility of gender
equality in decision-making mechanisms. This research goes beyond the symbolic
representation debates frequently emphasized in the literature on women's
political representation, analyzing the concrete contributions a female
minister made to social policy production. In this respect, the study both
fills theoretical gaps in the literature on women's labor and provides an
important assessment of the gender dimension of social policy by making visible
the political outcomes of female leadership in Turkey