Öğrenmede Farkındalık: Yükseköğrenimde Bulmacaların Bir Öz-Düzenleme Yöntemi Olarak Kullanılması

Yurtsever Kılıçgün M.

Türkiye Bilimler Akademisi Yükseköğretim Dergisi (TÜBA-HER), cilt.162, ss.165-187, 2026 (ESCI, TRDizin)

Özet

Özet

Amaç: Bu araştırmada yükseköğretim düzeyinde öğrencilerin kendi öğrenme süreçlerine ilişkin farkındalıklarını artırmada etkili bir araç olarak bulmacaları kullanmaları amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda öğretim faaliyetleri içerisine bulmacalar dahil edilmiş, bulmacaların öğrencilerin ders başarısı üzerindeki etkisi incelenmiş ve öğrencilerin deneyimledikleri bulmaca faaliyetlerinin kendi öğrenme deneyimlerindeki etkisine ilişkin farkındalık durumları betimlenmiştir.

Yöntem: Araştırmanın çalışma grubunda 55 okul öncesi öğretmenliği lisans programı öğrencisi yer almıştır. Karma yöntem yapısında tasarlanan araştırma sürecinde; açıklayıcı sıralı desen yapısı tercih edilmiştir. Araştırma verileri, Bulmaca İlgi Anketi, Öğrenme Farkındalık Anketi, bulmaca uygulamaları ile ara ve yarıyıl sonu sınav sonuçlarından elde edilmiştir. Durum ve tek grup son test yöntemlerinin birlikte kullanıldığı araştırma sürecinde nitel ve nicel veriler birlikte toplanmış, ayrı ayrı analiz edilmiş ve her iki veri setinin analiz sonuçlarının birbirleriyle uyumlu olup olmadığına bakılarak yorumlamalar gerçekleştirilmiştir.

Bulgular: Araştırma bulguları genel olarak ele alındığında, yükseköğretim öğrencilerinin ders başarı durumlarının arttırılmasında bulmaca uygulamalarına yer verilmesinin etkili olduğuna ve öğrenme süreçlerinde farkındalık sağladığına dair anlamlı kanıtlara ulaşılmıştır.

Sonuç ve Öneriler: Öğretim tasarımında bulmacaların sistematik olarak kullanılmasının, öğrencilerin öğrenmelerini planlama, uygulama ve değerlendirme kapasitelerini geliştirmede önemli bir katkı sağlayabileceği düşünülmektedir. Ayrıca araştırmanın kurgulanmasında öz-düzenleme ve bulmaca mekanizmasındaki benzerliğe dikkat çekilmesinin de alan literatürüne katkı sağlayacak bir diğer unsur olarak değerlendirilmektedir. Araştırmanın sınırlılığı olarak değerlendirilebilecek ama gelecekteki araştırmalara ilham olabilmek amacıyla; (1) Farklı bireysel, çevresel ve öğrenme-öğretim bağlamlarına sahip öğrencilerin bulmaca aktivitelerine verdikleri tepkiler ile akademik başarı ve öz-düzenleme becerileri üzerindeki etkilerinin karşılaştırmalı olarak incelenmesi ve (2) Öğrencilerin bulmaca deneyimlerinin akademik başarı ve öz-düzenleme becerilerindeki etkisinin incelenmesinde farklı araştırma tasarımı yaklaşımlarına yer verilmesi önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler: Bulmaca, Okul Öncesi Öğretmen Adayları, Öğrenme, Öğretmen Eğitimi, Öz-Düzenleme

Abstract

Objective: This research aims to examine the use of puzzles as an effective tool for increasing students’ awareness of their own learning processes at the higher education level. To this end, puzzles were integrated into teaching activities, the effect of puzzles on students’ academic achievement was examined, and students’ awareness of the impact of their puzzle-related activities on their learning experiences was described.

Method: The study group consisted of 55 undergraduate students in preschool teacher training. In the research process, which was designed using a mixed methods approach, an explanatory sequential design structure was preferred. Data were collected from the Puzzle Interest Questionnaire, the Learning Awareness Questionnaire, puzzle applications, and midterm and final exam results. Using both case and single-group post-test methods, qualitative and quantitative data were collected together, analyzed separately, and interpretations were made by examining whether the analysis results of both data sets were consistent with each other.

Results: Overall, the research findings indicate that the integration of puzzle-based activities is effective in enhancing higher education students’ academic achievement and increasing their awareness of their learning processes.

Conclusion and Recommendations: It is believed that the systematic use of puzzles in instructional design can significantly contribute to improving students’ capabilities to plan, implement, and evaluate their learning processes. Furthermore, highlighting the similarity between self-regulation and puzzle mechanisms in the research design is considered another element that will contribute to the literature in the field. As a limitation of the research, but in order to inspire future research, it is recommended that (1) the responses of students with different individual, environmental and learning-teaching contexts to puzzle activities and their effects on academic achievement and self-regulation skills be examined comparatively and (2) different research design approaches be included in examining the effect of students’ puzzle experiences on academic achievement and self-regulation skills.

Keywords: Puzzle, Pre-service Preschool Teachers, Learning, Teacher Education, Self-Regulation