Akademik Veri Yönetim Sistemi
36.Ulusal Kimya Kongresi, Van, Türkiye, 31 Ağustos - 03 Eylül 2025, ss.395, (Özet Bildiri)
Günümüzde kemoterapide kullanılan pek çok antikanser ilaç geliştirilmiş olmasına rağmen, arzu edilen düzeyde tedavi edici bir ürün geliştirilmesi henüz mümkün olamamıştır. Ayrıca, çeşitli nedenlerle kemoterapötik ajanlara karşı gelişen direnç mekanizmaları ve bunların istenmeyen yan etkileri nedeniyle, tedavi edici güçleri günden güne azalmaktadır. Bu nedenle kanser tedavisinde kullanılabilecek antikanser ilaçların geliştirilmesine yönelik araştırmalar günümüzde de halen yoğun biçimde devam etmektedir [1]. Reseptör tirozin kinazların ve sinyal yolaklarında ki değişimler kanserin gelişimine katkıda bulunmaktadır (Şekil 1) [2]. PI3K/AKT/ mTOR yolağında meydana gelen işlev bozukluğu kanser mutasyonları dahil olmak üzere çeşitli patojenik durumlarala ilişkilendirilmiştir. Kanser tedavilerinde PI3K/AKT/mTOR yolağının inhibisyonu diğer bir değişle kanser hücrelerinin sinyal iletilerinin inhibe edilmesi, önemli bir tedavi yöntemi olarak kabul edilir. Bu konuda etkili farmasotik inhibitörlerin/ajanların geliştirilmesi önem arz etmektedir. Günümüzde antikanser etkili moleküllerin tasarımında birçok heterosiklik halka grubu kullanılmıştır [3]. PI3K/AKT/mTOR sinyal yolağına dâhil olan anahtar moleküller Multikomponent tepkimeler (MCRs); etkili ve verimli ilaç etken maddesi olabilecek moleküllerin sentezlenmesi çalışmalarında kullanılan, yüksek verimli önemli tepkimelerdir. Bu çalışmada ikiden fazla sayıda başlangıç maddesinin kullanıldığı “multikomponent tepkimeler” olarak adlandırılan tepkimeler ilaç etken maddesi olabilme kapasitesine sahip moleküllerin sentezi için kullanılmıştır. Sentezlenen moleküllerin insan kolon kanseri (HT-29) hücre hattı üzerindeki antikanser etkileri değerlendirilmiş ve bu etkilerin AKT ve PI3K üzerindeki hedef odaklılığı araştırılmıştır (Şema 1). 39