Uzun Vadeli Fon Birikimi Açısından Bireysel Emeklilik Sisteminin Ekonomik İşlevleri


Creative Commons License

Baysal Y. V., Bostan S. A.

Efi 2026 Uluslararası Ekonomi Finans ve İşletme Kongresi , Sivas, Türkiye, 14 - 15 Mayıs 2026, ss.77, (Özet Bildiri)

  • Yayın Türü: Bildiri / Özet Bildiri
  • Basıldığı Şehir: Sivas
  • Basıldığı Ülke: Türkiye
  • Sayfa Sayıları: ss.77
  • Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
  • Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi Adresli: Evet

Özet

Bireysel Emeklilik Sistemi, bireylerin emeklilik dönemlerinde ek gelir elde etmelerini sağlarken, aynı zamanda

ülke ekonomisinin tasarruf kapasitesini artıran önemli bir finansal mekanizma olarak öne çıkmaktadır.

Türkiye’de finansal sistemin derinleşmesi ve bireysel tasarrufların artırılması amacıyla geliştirilen araçlardan

biri Bireysel Emeklilik Sistemi olmuştur. 2003 yılında yürürlüğe giren sistem, başlangıçta uzun vadeli tasarruf

ve emeklilik gelirini destekleme amacı taşırken, zaman içerisinde finansal sistem içinde farklı işlevler de

üstlenmeye başlamıştır. Özellikle gelişmekte olan ülkelerde düşük tasarruf oranlarının ekonomik büyüme

üzerindeki sınırlayıcı etkisi dikkate alındığında, Bireysel Emeklilik Sistemi’nin gönüllü tasarrufları teşvik eden

yapısı sürdürülebilir ekonomik kalkınma açısından stratejik bir rol üstlenmektedir. Sistem, uzun vadeli fon

birikimi sağlayarak sermaye piyasalarının derinleşmesine katkıda bulunmakta, yatırım kaynaklarının

çeşitlenmesini desteklemekte ve ekonomik istikrarın güçlenmesine yardımcı olmaktadır. Bunun yanında,

finansal piyasaların etkinliğini artırarak ekonomik kaynakların daha verimli alanlara yönlendirilmesine de

katkı sağlamaktadır.

Bu çalışmanın amacı, bireysel emeklilik sisteminin ekonomideki rolünü tasarruf oranlarına etkisi, sermaye

piyasalarına katkısı, uzun vadeli fon yaratma işlevi ve makroekonomik dengeler üzerindeki etkileri

çerçevesinde teorik olarak değerlendirmektir. Bu kapsamda Bireysel Emeklilik Sistemi’nin yurtiçi tasarrufların

artırılması yoluyla yatırımların finansmanına katkısı, sermaye piyasalarına uzun vadeli kaynak sağlaması ve

finansal sistemin istikrarını destekleyen yönleri ele alınacaktır. Ayrıca sistemin ekonomik büyüme, kaynak

dağılımı, finansal sürdürülebilirlik ve yatırım ortamının güçlendirilmesi üzerindeki etkileri incelenecektir.

Çalışmada belirlenen başlıklar doğrultusunda teorik değerlendirmeler yapılarak bireysel emeklilik sisteminin

ekonomik işlevlerini güçlendirmeye yönelik öneriler sunulacaktır. Bu yönüyle çalışma, sistemin

makroekonomik yapı içindeki yerini ortaya koyarak politika yapıcılara ve literatüre katkı sağlamayı

amaçlamaktadır. Aynı zamanda gelecekte yapılacak ampirik çalışmalara teorik bir temel oluşturması

beklenmektedir.

Anahtar Kelimeler: Bireysel Emeklilik Sistemi, Emeklilik Yatırım Fonları, Fon Birikimi, Finansal Piyasalar