Kaju (Anacardium Occidentale) Bitki Ekstrelerinin Anksiyolitik Etkisinin Biyoinformatik Temelli Geliştirilen Lipidom Analiz ile Beyin Dokularında Araştırılması: Zebra Balığı Modellemesi

Özli S., Okuyucu Ş., Tepe S. H., Sulukan E., Ceyhun S., Tekman E., ...Daha Fazla

Current Research in Health Sciences, cilt.2, sa.1, ss.18-26, 2025 (Hakemli Dergi)

Özet

Amaç: Çalışmada predatör stresi ile zebra balıklarında oluşturulan anksiyete üzerine kaju bitkisinin metanol ekstraktının anksiyolitik etkisinin mekanizması, beyin dokusunda moleküler düzeyde incelenecektir. Bu çalışmada, kaju metanol ekstraktının zebra balığı modelinde anksiyolitik etkilerini göstermek ve bu etkileri lipidomiks analizleri aracılığıyla moleküler düzeyde açıklamak amaçlanmaktadır.
Materyal ve Metot: Deneyde kullanılmak üzere predatör strese maruz bırakılan 18 balığı 3 gruba ayrılmıştır. Bu grupların her birine 3 hafta boyunca farmasötik formülasyon (diazepam), 100 gram toz haline getirilmiş kajunun 1 litre saf metanolde maserasyon yöntemiyle hazırlanmış ekstratı ve son olarak kontrol grubuna normal yem verilmiştir.
Bulgular: Kaju ekstresi ile tedavi edilen deney grubu ve diazepam ile tedavi edilen kontrol grubu, gerçekleştirilen deneyler sonucunda başarıyla birbirinden ayrılmıştır. Yapılan ayrım analizlerinin doğruluğu, hassasiyeti ve özgüllüğü başka deneylerle kanıtlanmıştır. Deney grubunda, anksiyete durumundaki zebra balıklarının beyin dokusundaki metabolit profili önemli ölçüde değişiklik göstermiştir. Çalışmada, anlamlı farklılık gösteren 64 metabolit tespit edilmiştir.
Sonuç: Zebra balığı modelinde deney grubu olarak kaju (Anacardium occidentale) bitkisi, kontrol grubu olarak diazepam kullanılmış olup kajunun içerdiği anakardik asit ve triptofan bileşikleri sayesinde anksiyolitik etkisi ispatlanmıştır.