Okul Öncesi Dönemde Beslenme Eğitimi ve Sağlıklı Beslenme Davranışları
EĞİTİM & BİLİM 2026: Okul Öncesi Eğitim-I, Merve Şahin, Editör, Efe Akademi, İstanbul, ss.489-508, 2026
- Yayın Türü: Kitapta Bölüm / Mesleki Kitap
- Basım Tarihi: 2026
- Doi Numarası: 10.59617/efepub2026065
- Yayınevi: Efe Akademi
- Basıldığı Şehir: İstanbul
- Sayfa Sayıları: ss.489-508
- Editörler: Merve Şahin, Editör
- Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi Adresli: Evet
Özet
Okul öncesi dönem, beslenme davranışlarının, besin tercihlerinin ve yemekle ilgili deneyimlerin gelişmeye devam ettiği önemli bir gelişim dönemidir. Bu nedenle okul öncesi eğitim kurumları, sağlıklı beslenme davranışlarının desteklenmesinde önemli bir eğitim ve halk sağlığı ortamı olarak değerlendirilebilir. Bununla birlikte, beslenme eğitimi yalnızca çocuklara bilgi aktarımıyla, beceri ve alışkanlık kazandırılmasıyla sınırlandırılmamalıdır. Çocuğun besinlerle olan deneyimleri ve erişimi fiziksel, duygusal ve sosyal çevreyi de kapsayacak şekilde bütüncül olarak ele alınmalıdır. Beslenme eğitimine ilişkin etkinlikler çocukların gelişimsel özelliklerine uygun ve deneyimsel yöntemlerle yürütülmeli; yeni besinlerle tekrarlı ancak baskı içermeyen karşılaşmalar desteklenmeli ve çocukların açlık ve tokluk sinyallerine saygı gösteren olumlu yemek ortamları oluşturulmalıdır. Öğretmenlerin çocuk beslenmesi, seçici yeme ve duyarlı besleme konularında desteklenmesi; ailelerin ise eğitim sürecine aktif paydaşlar olarak dâhil edilmesi önem taşımaktadır.
Beslenme eğitimi bireysel farklılıklar, çevresel özellikler ve kurumun eğitim amaçlarıyla ilişkilendirilerek ele alınmalıdır. Yeterli ve dengeli beslenme ihtiyacı, kapsayıcı ve kültüre duyarlı uygulamalarla desteklenmelidir. Yürütülen beslenme programlarının değerlendirilmesinde yalnızca beden ağırlığı ve antropometrik göstergelere odaklanılmamalı; çocukların beslenme bilgisi ve tutumları, besin kabulü ve çeşitliliği, su tüketimi ve yemek davranışları ile aile, öğretmen ve kurum düzeyindeki değişimler birlikte değerlendirilmelidir.
The preschool period is a critical developmental stage during which eating behaviors, food preferences, and experiences related to food continue to evolve. Consequently, preschool educational institutions can be viewed as significant settings for both education and public health, playing a key role in fostering healthy eating behaviors. However, nutrition education should not be limited merely to imparting knowledge or instilling skills and habits in children. Instead, a holistic approach—encompassing the child’s experiences with food and their access to it—must be adopted, taking into account the physical, emotional, and social environment. Nutrition-related activities should be experiential and tailored to the developmental characteristics of the children; they should encourage repeated, pressure-free exposure to new foods and cultivate positive mealtime environments that respect children’s internal hunger and satiety cues. It is also essential to provide support to teachers regarding child nutrition, selective eating, and responsive feeding, while ensuring that families are involved as active stakeholders in the educational process.
Nutrition education should be addressed by considering individual differences, environmental factors, and the specific educational goals of the institution. The need for adequate and balanced nutrition should be supported through inclusive and culturally sensitive practices. When evaluating nutrition programs, the focus should not be restricted solely to body weight or anthropometric indicators; rather, a comprehensive assessment should include children’s nutritional knowledge and attitudes, food acceptance and variety, water consumption, and eating behaviors, alongside changes observed at the family, teacher, and institutional levels.