Akademik Veri Yönetim Sistemi
36.Ulusal Kimya Kongresi, Van, Türkiye, 31 Ağustos - 03 Eylül 2025, ss.268, (Özet Bildiri)
Meme kanseri, dünya genelinde kadınlar arasında en yaygın görülen bir kanser türü olmasıyla, klasik kemoterapötiklerin yüksek toksisitesi ve düşük seçiciliği nedeniyle daha etkili ve hedeflenebilir tedavi alternatiflerine ihtiyaç duyulmaktadır [1]. Bu çalışmada, doğal aminoasitlerden (L-alanin, L-valin ve L-fenilalanin) yola çıkılarak kinazolin temelli kiral tiyoüreler 1a-c’nin sentezi gerçekleştirilmiş, Sentezlenen ürünlerin yapıları NMR ve IR, optikçe saflıkları HPLC analizleriyle yapılmıştır ve akabinde bu yapıların MCF-7 (meme) ve HT-29 (kolon) kanser hücre hatları üzerindeki antiproliferatif etkileri değerlendirilmiştir. Kiral tiyoürelerden 1a’nın MCF-7 hücre hattı üzerindeki 0.70 µM IC₅₀ değeri ile en güçlü sitotoksik etkiyi sergilediği görülmüştür. Bu sonuçlar, 1a bileşiğinin karboplatin (7.77 µM) ve dosetaksel (12.65 µM) gibi standart ilaçlardan daha güçlü bir antiproliferasyon etkiye sahip olduğunu göstermektedir. 1b ve 1c’nin daha düşük aktiviteleri ise izopropil ve benzil gruplarının sterik etkilerine bağlanabilir. Fenilalanin türevli tiyoüre 1c’nin ise 43.5 µM IC₅₀ değeri ile en güçlü sitotoksik etki gösterdiği görülmüştür. Bu durum, aynı aromatik yapı taşıyan bileşiklerin hücre tipi özelinde oldukça farklı biyolojik yanıtlar oluşturabileceğini göstermektedir. HUH-7 (sağlıklı karaciğer) hücre hattı üzerinde ise 1a bileşiği 96.63 µM IC₅₀ değeri ile oldukça zayıf bir sitotoksik etki göstermiştir. Bu da, 1a’nın kanser hücrelerine karşı seçici olduğunu ve sağlıklı dokular üzerinde minimal etki gösterebileceğini ortaya koymaktadır. Sonuç olarak, kiral tiyoüreler 1a-c arasında en etkili ve seçici yapı olarak alaninden yola çıkılarak elde edilen tiyoüre 1a öne çıkmıştır. Yapı-aktivite ilişkileri, yan zincir sterik engelin ve elektron çekici grupların hücre tipine bağlı olarak antiproliferatif aktiviteyi önemli ölçüde etkilediğini göstermiştir. Bu bulgular, özellikle MCF-7 hücre hattı için tiyoüre 1a’nın ileri faz çalışmaları için oldukça umut verici bir aday olduğunu ortaya koymaktadır.