Hizmetkar Liderliğin Proaktif İş Davranışı Üzerine Etkisinde Örgütsel Erdemliliğin Aracı Rolü

Ağaoğlu F. O., Tarsuslu S., Baş M.

Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi Sosyal ve Ekonomik Araştırmalar Dergisi, cilt.28, sa.52, ss.213-230, 2026 (TRDizin)

Özet

Bu araştırma, hizmetkâr liderliğin sağlık çalışanlarının proaktif iş davranışları üzerindeki etkisini ve bu ilişkide örgütsel erdemliliğin aracı rolünü incelemeyi amaçlamaktadır. Çalışma, Marmara Bölgesi’nde faaliyet gösteren bir üniversite hastanesinde görev yapan 489 sağlık çalışanından toplanan verilerle gerçekleştirilmiştir. Araştırmada basit rastgele ve kartopu örnekleme yöntemleri kullanılmıştır. Nicel araştırma yöntemi kullanılarak hizmetkâr liderlik bağımsız değişken, proaktif iş davranışı bağımlı değişken ve örgütsel erdemlilik aracı değişken olarak modellenmiştir. Veri toplama aracı olarak alan yazınında geçerliliği ve güvenilirliği kanıtlanmış hizmetkâr liderlik, proaktif iş davranışı ve örgütsel erdemlilik ölçekleri kullanılmıştır. Araştırma tanımlayıcı- ilişki arayıcı bir türde ele alınarak gerçekleştirilmiştir. Araştırma bulguları değerlendirildiğinde; hizmetkâr liderliğin proaktif iş davranışı üzerinde hem doğrudan (β = 0.38, p < 0.001) hem de örgütsel erdemlilik aracılığıyla dolaylı bir etkiye (β = 0.18, p < 0.001) sahip olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca hizmetkâr liderliğin örgütsel erdemlilik üzerinde anlamlı bir pozitif etkisi (β = 0.44, p < 0.001) ve örgütsel erdemliliğin de proaktif iş davranışını olumlu şekilde etkilediği (β = 0.41, p < 0.001) bulgulanmıştır. Bu sonuçlara hizmetkâr liderliğin örgüt içinde erdemli bir iklim yaratarak çalışanların proaktif davranışlarını desteklediğini ortaya koymaktadır. Araştırma en nihayetinde sağlık sektöründe hizmetkâr liderlik uygulamalarının yaygınlaştırılmasının çalışanların örgütsel erdemlilik çerçevesinde dürüstlük, güven ve iyimserlik gibi erdemli davranış kalıplarını benimsemelerine katkı sağlayacağını ve bu durumun çalışanların proaktif iş davranışlarını artırarak yenilikçi çözümler üretme ve sorumluluk alma eğilimlerini güçlendirebileceğini ortaya koymaktadır.