Akademik Veri Yönetim Sistemi
Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, cilt.29, sa.2, ss.845-891, 2025 (TRDizin)
İdari işlemler dolayısıyla hakları ihlal edilenler, kural olarak doğrudan tam yargı davası açarak haklarının yerine getirilmesini (zararlarının tazminini) isteyebilirler. Ancak dilerlerse doğrudan dava açmak yerine öncelikle dava açma süresi içerisinde idareye başvurarak haklarının yerine getirilmesini de isteyebilirler. Kişilerin uğradıkları hak ihlalinin giderilmesi için doğrudan dava açmak yerine önce idareye başvurmaları halinde, yaptıkları başvurunun sonucunu beklemeden tam yargı davası açmaları mümkündür. Zira idari işlemlere ilişkin olarak idari başvuruda bulunmak ihtiyaridir ve İdari Yargılama Usulü Kanunu’nda (m.11, m.12) başvuru sonuçlanmadan dava açılamayacağı yönünde sınırlayıcı bir hükme yer verilmemiştir. Bununla birlikte 659 sayılı Genel Bütçe Kapsamındaki Kamu İdareleri ve Özel Bütçeli İdarelerde Hukuk Hizmetlerinin Yürütülmesine İlişkin Kanun Hükmünde Kararname’de, idari başvuru niteliğine sahip bulunan ve yapılması ihtiyari olan sulh başvurularında başvuru sonuçlanmadan dava açılamayacağı öngörülmüştür (m.12). Dolayısıyla bu iki düzenleme arasında bir çatışma hali söz konusudur. 659 sayılı KHK ile İYUK arasındaki zımni ret süresi bakımından da çatışma hali bulunmaktadır. Zira 659 sayılı KHK’da (m.12) zımni ret süresi altmış gün olarak belirlenmiş olmakla birlikte, İYUK’ta (m.11 ve m.13) bu süre otuz gün olarak belirlenmiştir. Gerek idareye başvuruda bulunulması halinde başvuru sonuçlanmadan dava açılıp açılamayacağı gerekse de zımni ret süresinin otuz gün mü yoksa altmış gün mü olarak kabul edileceği hususunda hukuk kurallarının çatışması halinde çatışma sorunun çözümünde dikkate alınan esaslar doğrultusunda değerlendirmelerde bulunmak mümkündür.
Those whose rights have been violated as a result of administrative actions may, as a rule, directly file a full remedy action and request the fulfilment of their rights (compensation for their damages). However, if they wish, instead of filing a full remedy action directly, they can first apply to the administration within the full remedy action filing period and request that their rights be fulfilled too. If individuals first apply to the administration instead of directly filing a full remedy action to remedy the violation of rights they have suffered, they can file a full jurisdiction lawsuit without waiting for the outcome of their application. Because making an administrative application regarding administrative actions is optional and there is no restrictive provision in the Administrative Trial Procedure Law (Art. 11, Art. 12) stating that a lawsuit cannot be filed before the application is finalised. However, in the Decree With The Force Of Law No. 659 on the Conduct Of Legal Servıces In Publıc Admınıstratıons And Prıvate Budget Admınıstratıons Wıthin The Scope Of The General Budget (Article 12), it is stipulated that a lawsuit cannot be filed before the application is finalized for the reconciliation applications, which are administrative applications and optional. Therefore, there is a conflict between these two regulations. There is also a conflict between the Decree With The Force Of Law No. 659 and the Administrative Trial Procedure Code in terms of the implied rejection period. While the implied rejection period is determined as sixty days in the Decree With The Force Of Law No. 659 (Article 12), this period is determined as thirty days in the Administrative Trial Procedure Code (Article 11 and Art. 13). It is possible to make evaluations in line with the principles taken into consideration in resolving the conflict problem in case of conflict of legal rules, both in the case of an application to the administration, whether a lawsuit can be filed before the application is finalized, and whether the implied rejection period will be accepted as thirty or sixty days.