Comparison of Analytical Hierarchy Process (AHP) and Frequency Ratio (FR) Methods in Landslide Susceptibility Assessment: A Case Study in Kemah-Kömür Stream Basin, Erzincan
EGE COĞRAFYA DERGİSİ, cilt.34, sa.2, ss.337-356, 2025 (TRDizin)
- Yayın Türü: Makale / Tam Makale
- Cilt numarası: 34 Sayı: 2
- Basım Tarihi: 2025
- Doi Numarası: 10.51800/ecd.1761885
- Dergi Adı: EGE COĞRAFYA DERGİSİ
- Derginin Tarandığı İndeksler: TR DİZİN (ULAKBİM)
- Sayfa Sayıları: ss.337-356
- Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi Adresli: Evet
Özet
Bu çalışma, Erzincan-Kemah Kömür Dere Havzası'nda heyelan duyarlılığını haritalamak amacıyla Analitik Hiyerarşi Süreci (AHP) ve Frekans Oranı (FR) yöntemlerini karşılaştırmaktadır. Modellerin performansı, Alıcı İşletim Karakteristiği (ROC) eğrisi, F1-Skoru ve çakışma oranı analizi gibi metriklerle kapsamlı bir şekilde değerlendirilmiştir. Sonuçlar, istatistiksel tabanlı FR modelinin Eğri Altındaki Alan (AUC = 0.884, F1-Skoru = 0.87), uzman görüşüne dayalı AHP modeline (AUC = 0.699, F1-Skoru = 0.68) göre tüm metriklerde önemli ölçüde daha yüksek performans gösterdiğini ortaya koymuştur. Modellerin pratik geçerliliğini gösteren çakışma oranı analizinde, mevcut heyelan alanlarının %92.7'si FR haritasındaki 'Yüksek' ve 'Çok Yüksek' duyarlılık sınıfları içinde yer alırken, bu oran AHP haritasında %73.7 olarak bulunmuştur. Bu bulgular, FR yönteminin bölgedeki riskli alanların tespiti ve arazi kullanım planlaması için güvenilir ve hassas bir araç olduğunu kanıtlamaktadır.
This study compares the Analytic Hierarchy Process (AHP) and Frequency Ratio (FR) methods for landslide susceptibility mapping in the Kömür Stream Basin, Kemah-Erzincan. The performance of the models was comprehensively evaluated using metrics including the Receiver Operating Characteristic (ROC) curve, F1-Score, and overlap rate analysis. The results revealed that the statistics-based FR model Area Under the Curve (AUC) = 0.884, F1-Score = 0.87 significantly outperformed the expert opinion-based AHP model (AUC = 0.699, F1-Score = 0.68) for across all metrics. In the overlap rate analysis, which demonstrates the practical validity of the models, 92.7% of the existing landslide areas fell within the 'High' and 'Very High' susceptibility classes on the FR map compared to 73.7% on the AHP map. These findings prove that the FR method is a reliable and precise tool for identifying high-risk areas and for land-use planning in the region.