Erzincan Kemaliye İlçesi’nde Doğal ve Kültürel Peyzaj Unsurlarının Ekoturizm Potansiyeli Üzerine Bir Araştırma

Creative Commons License

Askan G., Yılmaz H.

JOURNAL OF ANATOLIAN ENVIRONMENTAL AND ANIMAL SCIENCES, cilt.1, sa.2026, ss.1-13, 2026 (TRDizin)

Özet

Kemaliye (Eğin), Kemaliye ilçe sınırları içerisinde yer alan ve doğal güzellikleri ile ekstrem sporlar için uygun olan önemli bir destinasyondur. 2021 yılında UNESCO Dünya Mirasları Geçici Listesi’ne dahil edilen Kemaliye, 2022 yılında Uluslararası Cittaslow ağına katılmıştır. Bu çalışma, Kemaliye’nin ekoturizm açısından taşıdığı potansiyeli incelemeyi hedeflemektedir. Bölgenin doğal ve kültürel peyzaj değerleri, ekoturizme uygun alanlar ve farklı turizm fırsatları üzerinde durulmuştur. Araştırma, Kemaliye'nin alan kullanımı ve destinasyonlarını belirlemek amacıyla ilkbahar ve sonbahar dönemlerinde yapılan drone çekimlerine dayanarak; peyzaj karakteristikleri, bina dokuları ve su kullanımları gibi unsurları ele almıştır. Ayrıca ilçedeki açık yeşil alanlarda tür teşhisleri yapılarak, geçmişte İpekyolu üzerinde yer almasının biyolojik çeşitlilik üzerindeki etkileri değerlendirilmiştir. Kemaliye; tarihi dokusu, özgün mimarisi, kültürel zenginlikleri, endemik bitki örtüsü ve fauna çeşitliliği ile birlikte Karasu Nehri ve Karanlık Kanyon gibi doğal zenginlikleriyle öne çıkmaktadır. Bu özellikler, ilçenin kültür ve doğa turizmini bir arada sunabilen nadir destinasyonlardan biri olmasına olanak sağlamaktadır. Çalışma kapsamında gerçekleştirilen SWOT analizi sonuçlarına göre; Kemaliye’nin güçlü yönleri arasında zengin doğal ve kültürel miras, özgün peyzaj yapısı ve alternatif turizm türlerine uygunluk yer almaktadır. Zayıf yönler olarak ulaşım zorlukları, altyapı eksiklikleri ve turizm yatırımlarının sınırlı olması belirlenmiştir. Fırsatlar arasında artan ekoturizm talebi, ulusal ve uluslararası tanınırlığın yükselmesi ve sürdürülebilir turizm politikalarının desteklenmesi öne çıkarken; tehditler arasında çevresel tahribat riski, kontrolsüz turizm gelişimi ve doğal kaynakların sürdürülebilir kullanımına yönelik baskılar yer almaktadır. Sonuç olarak Kemaliye, sahip olduğu doğal ve kültürel değerlerle Türkiye’nin önemli ekoturizm merkezlerinden biri olma yolunda büyük bir potansiyele sahiptir. Bu çalışma, Kemaliye’nin ekoturizm potansiyelini hem doğal hem de kültürel açıdan bütüncül bir yaklaşımla ortaya koymaktadır. 

Kemaliye (Eğin), a district of Kemaliye, stands out as a destination suitable for extreme sports with remarkable natural landscapes. It was included in the UNESCO World Heritage Tentative List in 2021 and joined the international Cittaslow network in 2022. This study aims to evaluate the ecotourism potential of Kemaliye from both natural and cultural perspectives. The research focuses on the region’s natural and cultural landscape values, ecotourism-suitable areas, and alternative tourism opportunities. Fieldwork was conducted using drone imagery captured during spring and autumn to analyze land use patterns, landscape characteristics, settlement textures, and water utilization. Additionally, plant species identification was carried out in open green spaces, and the historical role of the Silk Road in shaping the region’s biodiversity was assessed. Kemaliye is distinguished by its historical fabric, unique architectural character, rich cultural heritage, endemic flora and fauna, as well as natural assets such as the Karasu River and Karanlık Canyon. These attributes position the district as a rare destination integrating cultural and nature-based tourism. The SWOT analysis reveals that Kemaliye’s strengths include its rich natural and cultural heritage, distinctive landscape, and suitability for alternative tourism. Weaknesses involve accessibility challenges, limited infrastructure, and insufficient tourism investments. Opportunities arise from the growing demand for ecotourism and increasing recognition at national and international levels, while threats include environmental degradation, uncontrolled tourism development, and pressure on natural resources. In conclusion, Kemaliye holds significant potential to become a prominent ecotourism destination in Türkiye, offering a holistic blend of natural and cultural values.