Matematiksel Becerilerde Paydaş Yaklaşımları: Değerlendirme Süreçlerine Fenomenolojik Bir Bakış


Atıcı Ş., Akman B.

9. Uluslararası Okul Öncesi Eğitim Kongresi, Bursa, Türkiye, 27 - 30 Ekim 2025, ss.330-331, (Özet Bildiri)

  • Yayın Türü: Bildiri / Özet Bildiri
  • Basıldığı Şehir: Bursa
  • Basıldığı Ülke: Türkiye
  • Sayfa Sayıları: ss.330-331
  • Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi Adresli: Evet

Özet

Erken dönem matematik eğitiminin etkisini anlamaya yönelik çabalar, değerlendirme süreçlerine ve bu süreçlerdeyer alan yetişkinlerin deneyimlerinin incelenmesine odaklanmıştır. Gözlem temelli araçlar, öğretmenlere çocuk-ların gelişimini izleme ve matematik öğrenmelerini destekleme imkânı sunarken; ebeveynlerin bu sürece nasılkatkı sundukları da değerlendirilmelidir. Son yıllarda sıklıkla vurgulanan ev temelli matematik uygulamaları veokul-ev etkileşimini destekleyen yetişkin diyalogları bu bağlamda önem kazanmaktadır. Bu doğrultuda, okul önce-si öğretmenlerinin ve ebeveynlerin erken matematiksel becerilerin değerlendirilmesine ilişkin deneyimlerinin der-inlemesine incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmanın verileri yarı yapılandırılmış görüşmeler yoluyla toplanmıştır.Öğretmenlerin belirlenmesinde kartopu örnekleme yöntemi tercih edilmiştir. Ankara ilinde dört farklı bölgedegörev yapmakta olan sekiz okul öncesi öğretmenine ulaşılmış ve bu öğretmenlerin her birinin rastgele belirlediğiiki ebeveyn olmak üzere toplam 16 ebeveyn sürece dâhil edilmiştir. Katılımcıların deneyimlerine odaklanan bufenomenolojik araştırmadan elde edilen veriler, MAXQDA Plus 24 yazılımı kullanılarak tematik analiz yöntemiyleçözümlenmiştir. Veriler; “matematiksel öğrenmenin göstergeleri”, “matematiksel bilginin transferi” ve “matema-tiksel becerilerin değerlendirilmesi” olmak üzere üç ana tema altında sunulmuştur. Ebeveynler, sıklıkla çocuklarınmatematiksel öğrenmelerine yönelik deneyimlerinden bahsetmiştir. Özellikle matematiğin günlük yaşamda nasılkullanıldığına ilişkin çocuklarıyla yaşadıkları deneyimleri paylaşmış ve soru-cevap diyalogları yoluyla çocuk-larının matematiksel bilgisini gözlemlediklerini ifade etmiştir. Öğretmenler ise, matematiksel bilginin farklı etkin-likler ve ortamlar arasında transfer edilerek öğrenmenin kalıcı hâle getirilmesi üzerinde durmuştur. Değerlendirmeaşamasında, öğretmenlerin çoğu gözlem, kontrol listesi ve kazanım-gösterge temelli gibi sürece odaklanan araçlarıkullanmayı tercih ettiğini belirtmiştir. Bununla birlikte, bazı öğretmenler ölçek ve test gibi sonuç odaklı değer-lendirme yöntemlerine de başvurduklarını ifade etmiştir. Ebeveynler ise daha çok çocuğun matematiksel bilgiyiöğrenip öğrenmediğine odaklanan, soru-cevap niteliği taşıyan ve daha çok sonuca odaklanan değerlendirme biçim-lerini vurgulamıştır. Sonuç olarak, katılımcıların verdikleri örneklerin genellikle sayı ve aritmetik işlem becerileridüzeyinde kaldığı görülmüştür. Ebeveynler, çocuklarının matematiksel becerileri edinmesinde daha çok sonucaodaklanırken; öğretmenler hem süreci hem de sonucu dikkate alan değerlendirme yöntemlerini dile getirmiştir.

Anahtar Kelimeler: Erken matematik, değerlendirme süreçleri, öğretmen-ebeveyn deneyimleri, fenomenoloji

Efforts to understand the impact of early mathematics education have focused on assessment processes and examining the experiences of adults involved in these processes. While observation-based tools enable teachers to monitor children's development and support their learning of mathematics, parents' contributions to this process should also be evaluated. In this regard, the aim is to conduct an in-depth examination of the experiences of preschool teachers and parents regarding the assessment of early mathematical skills. The data for the study were collected through semi-structured interviews. Snowball sampling was used to select the teachers. Eight preschool teachers working in four different districts of Ankara were reached, and a total of 16 parents, randomly selected by each teacher, were included in the process. The data obtained from this phenomenological study, which focused on the participants' perspectives, were analysed using thematic analysis methods with MAXQDA Plus 24 software. The data were presented under three main themes: ‘indicators of mathematical learning,’ ‘transfer of mathematical knowledge,’ and ‘assessment of mathematical skills.’ Parents often talked about their experiences with their childs' math learning. They shared experiences with their childs about how math is used in everyday life and said they observed their childs' math knowledge through question-and-answer dialogues. Teachers, on the other hand, focused on making learning permanent by transferring mathematical knowledge between different activities and environments. During the evaluation phase, most teachers stated that they preferred to use formative assessment tools such as observation, checklists, and learning outcome-indicator based tools. However, some teachers stated that they also used summative assessment methods such as scales and tests. Parents, on the other hand, emphasised assessment methods that focused on whether children had learned mathematical knowledge, were question-and-answer-based, and focused more on results. As a result, it was observed that the examples given by participants generally remained at the level of number and arithmetic skills. Parents focused more on the outcome when it came to their children's acquisition of mathematical skills, while teachers mentioned assessment methods that took into account both the formative and the summative assessment.

Keywords: early mathematics, assessment processes, teacher-parent perspectives, phenomenology