Akademik Veri Yönetim Sistemi
8.Ulusal Klinik Mikrobiyoloji Kongresi ve 5. Ulusal Viroloji Günleri, Antalya, Türkiye, 19 - 23 Kasım 2025, ss.295-296, (Özet Bildiri)
ÜÇÜNCÜ BASAMAK BIR HASTANEDE ANA IFA VE IMMÜNBLOT SONUÇLARININ KARŞILAŞTIRILMASI
Sümeyye Aslan, Barış Gülhan, Sümeyye Akyüz, Bahar Atabeyoğlu Çimen, Fatma Sultan İslamoğlu, Yavuz Berat Usta
Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi Mengücek Gazi Eğitim ve Araştırma Hastanesi
Giriş ve Amaç: Antinükleer antikorlar(ANA),sistemik otoimmün hastalıkların tanısında kullanılan önemli serolojik belirteçlerdir. IFA(indirekt immünfloresan);ANA değerlendirmesinde altın standart yöntem olup,yüksek duyarlılığı sayesinde tarama testlerinde tercih edilmektedir.(¹) Ancak IFA spesifik antikorları ayırt etmede sınırlılıklara sahiptir. Bu nedenle,daha düşük duyarlılığa sahip olmakla birlikte belirli antikorları tanımlamada yüksek özgüllük sağlayan immünblot(IB) yöntemi doğrulama ve antikor tiplerinin belirlenmesinde,- tamamlayıcı bir test olarak kullanılmaktadır. Bu çalışmada,laboratuvarımıza gönderilen örneklerde ANA paternlerinin dağılımı, IFA ile IB test sonuçları arasındaki uyumun değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Şubat 2024–Temmuz 2025 tarihleri arasında ANA çalışılması için gönderilen 3386 serum örneği 1/100 dilüsyonda hazırlanıp Hep-2 hücreleri kullanılarak IFA yöntemiyle(Euroimmun AG,Lübeck-Almanya) değerlendirilmiştir.ANA pozitif 725 örnekten 252’sinde ENA paneli immünblot(IB) yöntemi(Euroimmun AG,Lübeck-Almanya) ile çalışılmıştır. Sonuçlar retrospektif olarak değerlendirilmiştir. Bulgular: 3386 örneğin 725’i(%21,4) ANA IFA pozitif olarak saptanmıştır.Pozitif örneklerin 602’si(%83) kadın, 123’ü(%17) erkek hastaya ait olup, %98,1’i Romatoloji polikliniğinden gönderilmiştir.Hastaların yaş ortalaması 49,5±11(yaş aralığı 18-92) olarak hesaplanmıştır. En sık görülen paternler benekli(AC-4,AC-5); 291(%40,1), DFS70(AC-2); 113(%15,6), nükleolar(AC-8,AC-9,AC-10); 98(%13,5), homojen(AC-1); 73(%10,1), homojen+benekli;34(%4,7),sentromer(AC-3);14(%1,9) olarak tespit edilmiştir. ANA testi ile birlikte immünblot istemi yapılan 252 örneğin 184’ünde(%73) antikor saptanmış olup,155 örnekte ANA paterni ile IB da tespit edilen antikorlar uyumlu bulunmuştur.ANA paterni ile IB antikor pozitifliği arasındaki uyum sentromer%100, DFS70%98,2, benekli%60,4, homojen+benekli%52,6, homojen%23,5 ve nükleolar%18,2 olarak bulunmuştur. Literatürde, sentromer ve DFS70 paternlerinde IFA ile immünblot uyumunun yüksek olduğunu gösteren çalışmalar mevcuttur.(¹)(²) ANA negatif 51 örneğin 29’unda immünblot testinde antikor saptanmış olup,bu örneklerin %34,5’ini(10/29) +1 ve üzeri, %17,2’sini(5/29) ise +2 ve üzeri düzeyde pozitiflikler oluşturmaktadır.Bu örneklerin 22’sinde IB da ince benekli paternle ilişkili antikorlar(SS-A, Ro52, Ku, Mi-2)saptanmıştır.22 örnekten 7’sinde Ro52 pozitifliği saptanmış ve bu pozitifliklerin 3’ü +2 ve üzeri düzeyde pozitifliklerdir. Sonuç: ANA paterni ile immünblot test sonuçları arasında değişken oranlarda uyum gözlenmiştir.DFS70 ve sentromer paternlerinde yüksek uyum bulunurken,ANA negatif olguların bir kısmında immünblot ile antikor saptanmıştır.Blot testlerinde +2 ve üzerindeki pozitiflikler genellikle klinik olarak anlamlı kabul edilmektedir.Zayıf veya +1 düzeyindeki pozitiflikler ise tek başına tanısal değer taşımamakla birlikte,hastanın semptomları,mevcut klinik tanısı,laboratuvar bulguları,risk faktörleri ve hekimin genel klinik değerlendirmesi ile birlikte ele alındığında klinik anlam kazanabilir.Bu nedenle,düşük düzeyli pozitifliklerin yorumlanmasında klinik bağlamın dikkate alınması önemlidir.IFA değerlendirmesinin gözlemciye bağlı olması,özellikle negatif ile ince benekli patern arasında kalan sınırda olgularda yorum farklılıklarına yol açabilmektedir.Bu tür olgularda,anti-Ro52 gibi HEp-2 hücrelerinde karakteristik bir floresan patern oluşturmayan antikorların doğrulanması açısından immünblot testi tamamlayıcı bir yöntem olarak değerlendirilebilir.Anti-Ro52 antikorlarının belirgin bir patern oluşturmamasının,antikorların çoğunlukla denatüre epitopları tanımasına ve nativ epitoplara sınırlı erişime sahip olmasına bağlı olduğu bildirilmektedir(³). ANA değerlendirmesinde örnekler önce IFA ile incelenmeli,pozitif bulunanlara spesifik antikorların gösterilmesi için immünblot çalışılmalıdır.Negatif örneklerde ise klinik şüphe varsa immünblot testi ek olarak uygulanabilir. Bu yaklaşım kliniğe daha doğru bir yönlendirme sağlayabilir.