Akademik Veri Yönetim Sistemi
5TH INTERNATIONAL TURKIC WORLD CONGRESS ON SOCIAL, HUMANITIES, ADMINISTRATIVE, AND EDUCATIONAL SCIENCES, Baku, Azerbaycan, 5 - 07 Nisan 2026, ss.412-413, (Özet Bildiri)
TÜRK DIŞ POLİTİKASINDA BİR DEVLET ADAMI: VAHİT MELİH HALEFOĞLU
ÖZET
13 Aralık 1983 tarihinde I. Özal Hükümetinde Dışişleri bakanı olarak atanan Vahit Melih Halefoğlu 19
Kasım 1919 yılında Antakya’da dünyaya gelmiştir. Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesini
1942 de bitirdikten sonra 1943 yılında Dışişleri Bakanlığında memuriyet hayatına başlamıştır. 1944
yılında askerlik görevi için memuriyetine ara vermiş askerlik görevini tamamladıktan sonra 1946 yılında bakanlıkta tekrar göreve başlamıştır. Aynı yıl Viyana Büyükelçiliğinde III. Katip 1949’da Moskova
Büyükelçiliğinde II. Katip, 1953’te Londra Büyükelçiliğinde Ortaelçilik gibi görevlerde bulunduktan
sonra 1962’de Beyrut Büyükelçiliğinde Büyükelçi olarak görev yapmıştır. 1965 yılında Moskova
Büyükelçiliği, 1966’da Lahey ‘de görev yaptıktan sonra 1972-1982 tarihleri arasında Bonn
Büyükelçiliğinde 10 yıl gibi uzun bir süre bu görevde bulunmuştur. Bu görevi 12 Eylül 1982 ‘de sona
ermiş, aynı yıl Moskova Büyükelçiliğine atanmıştır. Bu görevde 1 yılı aşkın bir süre devam etmiştir.
Halefoğlu çok iyi derecede İngilizce, Fransızca ve Arapça bilmektedir. 1980 İhtilali sonrası yapılan 1983
genel seçimler sonrası hükümeti kurma görevi Turgut Özal başkanlığındaki Anavatan Partisi’ne
(ANAP) verilmiştir. Özal kurduğu kabinesine meclis dışından uzun yıllar büyükelçilik görevinde
bulunmuş Halefoğlu’nu Dışişleri Bakanı olarak atamıştır. Halefoğlu mecliste yaptığı yemin töreninden
sonra görevine başlamıştır. Türkiye Büyük Millet Meclisinde açık bulunan 11 milletvekilliği için 28
Eylül 1986 tarihinde yapılan ara seçimlerde Halefoğlu Ankara adayı olarak katılmış ve seçilerek
milletvekili olarak mecliste yerini almıştır. Bu araştırmada, Vahit Melih Halefoğlu’nun diplomasi
kökenli devlet adamı kimliği ile siyasal yaşamı arasındaki ilişki ele alınarak, Türkiye’nin yakın dönem
siyasi ve diplomatik tarihinde üstlendiği konumun çok boyutlu biçimde incelenmesi amaçlanmaktadır.
Anahtar Kelimeler: Vahit Melih Halefoğlu, Türk dış politikası, Türk diplomasisi
ABSTRACT
Vahit Melih Halefoğlu, appointed as Minister of Foreign Affairs in the first Özal government on
December 13, 1983, was born in Antakya on November 19, 1919. After graduating from Ankara
University Faculty of Political Science in 1942, he began his civil service career at the Ministry of
Foreign Affairs in 1943. He interrupted his civil service in 1944 for military service, and after
completing his military service, he returned to the ministry in 1946. That same year, he served as Third
Secretary at the Vienna Embassy, Second Secretary at the Moscow Embassy in 1949, and Minister
General at the London Embassy in 1953. He then served as Ambassador to Beirut in 1962. After serving
at the Moscow Embassy in 1965 and The Hague in 1966, he served as Ambassador to Bonn for a long
period of 10 years, from 1972 to 1982. His term in this role ended on September 12, 1982, and in the
same year he was appointed Ambassador to Moscow. He served in this position for over a year.
Halefoğlu is fluent in English, French, and Arabic. Following the 1980 coup and the subsequent 1983
general elections, the task of forming a government was given to the Motherland Party (ANAP) under
the leadership of Turgut Özal. Özal appointed Halefoğlu, who had served as an ambassador for many
years and was not a member of parliament, as Minister of Foreign Affairs in his cabinet. Halefoğlu
began his duties after taking the oath in parliament. In the by-elections held on September 28, 1986, for
the 11 vacant parliamentary seats, Halefoğlu ran as a candidate for Ankara and was elected, taking his
place in parliament. This research aims to examine the relationship between Vahit Melih Halefoğlu's
diplomatic background and his political life, and to analyze his multifaceted position in Turkey's recent
political and diplomatic history.
Keywords: Vahit Melih Halefoğlu, Turkish foreign policy, Turkish diplomacy