KBRN Tehditlerine Yönelik Sivil Savunma Farkındalığı Ölçüm Aracının Geliştirilmesi ve Psikometrik Özelliklerinin Belirlenmesi


Tercan B.

Savunma Bilimleri Dergisi, cilt.22, sa.1, ss.47-64, 2026 (TRDizin)

  • Yayın Türü: Makale / Tam Makale
  • Cilt numarası: 22 Sayı: 1
  • Basım Tarihi: 2026
  • Doi Numarası: 10.17134/khosbd.1766447
  • Dergi Adı: Savunma Bilimleri Dergisi
  • Derginin Tarandığı İndeksler: TR DİZİN (ULAKBİM)
  • Sayfa Sayıları: ss.47-64
  • Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi Adresli: Evet

Özet

Teknolojinin, bilgi birikiminin ve ekipman olanaklarının hızla evrildiği günümüzde, KBRN olaylarının korkutucu bir etkiye sahip olması hem bölgesel hem de ulusal düzeyde çok sayıda bireyin hayatını, sağlığını ve refahını ciddi derecede etkileme potansiyeline sahiptir. Bu çalışmanın amacı, kimyasal, biyolojik, radyolojik ve nükleer (KBRN) tehditlerde bireylerin sivil savunma farkındalık düzeyini ölçmeye yönelik bir ölçme aracının geçerliliğini ve güvenilirliğini test etmektir. Bu doğrultuda Türkiye’de yaşayan 18 yaş üstü 788 bireyden Mayıs-Ağustos 2024 tarihleri arasında anket yöntemiyle veri toplanarak metodolojik bir çalışma yürütülmüştür. Sivil Savunma Farkındalık Ölçeği (CDAS), içerik ve yapı geçerliliği açısından kabul edilebilir düzeydedir. Açıklayıcı faktör analizine göre 18 madde ve üç alt boyuttan oluşan ölçek toplam varyansın %63,68'iniaçıklamaktadır. Ayrıca doğrulayıcı faktör analizinden elde edilen uyum indeksleri, modelin yapısal geçerliliğini destekleyecek nitelikte ve yeterli düzeydedir.