Türkiye’de Hedonik ve Eudaimonik Yönelim, Yaşamda Anlam ve Psikolojik İyi Oluş Arasındaki İlişkilerin İncelenmesi

Sakal Ö.

BERKUT JOURNAL, cilt.1, sa.1, ss.25-37, 2026 (Hakemli Dergi)

  • Yayın Türü: Makale / Tam Makale
  • Cilt numarası: 1 Sayı: 1
  • Basım Tarihi: 2026
  • Doi Numarası: 10.66179/berkut.7
  • Dergi Adı: BERKUT JOURNAL
  • Sayfa Sayıları: ss.25-37
  • Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi Adresli: Evet

Özet

Bu çalışmada, hedonik haz, hedonik konfor ve eudaimonik yönelimin yaşamda anlamın iki boyutu (anlam varlığı ve anlam arayışı) üzerinden psikolojik iyi oluşu nasıl yordadığı test edilmiştir. Araştırma iki bağımsız örneklemde (üniversite öğrencile-ri, N=332; çalışan yetişkinler, N=213) yürütülmüştür. Ölçme araçlarının yapı geçerliği açımlayıcı ve doğrulayıcı faktör analizle-riyle incelenmiştir. Hipotezler bootstrap destekli regresyon temelli yol analizleri aracılığıyla sınanmıştır. Bulgular, eudaimonik yönelimin hem anlam varlığı hem anlam arayışı ile ilişkili olduğunu ve psikolojik iyi oluşa doğrudan ve dolaylı katkı sağladığını göstermiştir. Anlam varlığı, psikolojik iyi oluşun en güçlü yordayıcısı olarak ortaya çıkmıştır. Hedonik haz yönelimi anlam boyutları ve iyi oluş ile pozitif ilişkiler gösterirken, hedonik konfor yöneliminin etkileri daha sınırlı düzeydedir. Aracılık analiz-leri, motivasyonel yönelimlerin iyi oluş üzerindeki etkisinin kısmen anlam üretim süreçleri aracılığıyla gerçekleştiğini ortaya koymaktadır. Sonuçlar, motivasyonel yönelimler ile psikolojik iyi oluş arasındaki ilişkinin anlam temelli mekanizmalar üze-rinden açıklanabileceğini göstermekte ve pozitif psikoloji literatürüne kavramsal ve kültürel bağlamda katkı sunmaktadır..Anahtar Kelimeler:Eudaimonia, Hedonia, Yaşamda anlam, İyi oluş, HEMA, Pozitif psikoloji

This study tests how hedonic pleasure, hedonic comfort, and eudaimonic orientation predict psychological well-being through two dimensions of meaning in life (presence of meaning and the search for meaning). The research was conducted in two inde-pendent samples (university students, N=332; working adults, N=213). The construct validity of the measurement instruments was examined using exploratory and confirmatory factor analyses. Hypotheses were tested through bootstrap-supported re-gression-based path analyses. The findings showed that eudaimonic orientation is associated with both presence of meaning and the search for meaning, and contributes directly and indirectly to psychological well-being. Presence of meaning emerged as the strongest predictor of psychological well-being. While hedonic pleasure orientation shows positive relationships with meaning dimensions and well-being, the effects of hedonic comfort orientation are more limited. Mediation analyses reveal that the influence of motivational orientations on well-being occurs partly through meaning-production processes. The results demonstrate that the relationship between motivational orientations and psychological well-being can be explained through meaning-based mechanisms, contributing to the positive psychology literature in both conceptual and cultural contexts.Keywords: