Influencerların Hukuki Statüsünün Türk Ticaret Kanunu ve Türk Borçlar Kanunu Kapsamında Değerlendirilmesi

Sönmez M.

İstanbul Medeniyet Üniversitesi Hukuk Fakültesi dergisi, cilt.11, sa.2, ss.1749-1790, 2026 (TRDizin)

Özet

Dijitalleşmenin hızla gelişmesi ve günlük hayatta daha yaygın hale gelmesi, yalnızca ekonomik ve sosyal alanlarda değil, hukuk düzeninde de çeşitli güncellemeleri ve yeniden değerlendirmeleri zorunlu kılmaktadır. Bu dönüşümün en dikkat çekici yansımalarından bir tanesi, pazarlama ve yeni nesil reklamcılık alanında giderek daha fazla önem kazanan influencerların hukuki statüsünün ne olduğu sorusu olarak karşımıza çıkmaktadır. Özellikle sosyal medyanın günlük yaşamın ayrılmaz bir parçası haline gelmesiyle birlikte, influencerlar markaların tüketicilere ulaşmasında kritik bir rol üstlenmiş, geleneksel reklam ve pazarlama yöntemlerinin ötesine geçen yeni bir aktör olarak ortaya çıkmıştır. Ancak bu kişilerin ekonomik ve ticari faaliyetleri, mevcut hukuki kategorilerle doğrudan örtüşmemekte ve bu nedenle akademik tartışmalarda özel bir inceleme alanı olarak ortaya çıkmaktadır. Bu minvalde çalışmanın odak noktası, mevcut mevzuat kapsamında influencer faaliyetlerinin hangi hukuki statü bakımından değerlendirilmesi gerektiğini analiz etmektir. Çalışmanın temel yaklaşımı, influencerların faaliyetlerini yalnızca sosyal medya fenomenliği bağlamında değil, aynı zamanda tacir, tacir yardımcılığı, temsilci, eser sözleşmesi, hizmet sözleşmesi ve vekalet sözleşmesi kapsamında değerlendirmektir. Bu bakımdan, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu‟nun tacir ve tacir yardımcılarına ilişkin hükümleri ile 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu‟nun tacir yardımcıları, temsilci, eser sözleşmesi, hizmet sözleşmesi ve vekalet sözleşmesine yönelik düzenlemeleri birlikte ele alınacaktır. Böylece influencerların markalar ile yaptıkları iş birlikleri, içerik üretim süreçleri ve pazarlama faaliyetleri hem ticaret hukuku hem de borçlar hukuku kapsamında değerlendirilerek hukuki statülerinin hangi kategorilere girdiği ortaya konulmaya çalışılacaktır.

The rapid advancement of digitalisation and its increasing primacy in everyday life necessitate not only social and economic adjustment but also significant updates and reconsiderations within the legislative framework. One of the most striking signs of this transformation emerges in the field of marketing and next generation advertising, namely the question of the legal status of influencers. As social media has become a vital element of contemporary daily life, influencers have assumed a pivotal role in enabling brands to reach consumers, emerging as the novel actors that exceed the boundaries of traditional advertising and marketing practices. However, the economic and commercial activities pursued by these actors fail to map coherently onto existing legal categories, thereby necessitating their treatment as a discreate subject of doctrinal analysis and positioning them as a specialised theme of scholarly debate. In this respect, the central focus of this study to determine the legal status under which influencers activities should be assessed within the framework of existing Turkish legislations by undertaking a systematic examination. The principal approach of this study is to examine influencer activities not solely within the framework of social media celebrity, but rather through their potential classification under different legal status, including merchant, merchant assistants, representative, contract for work, contract of employment, and contract of mandate. Thus, the provisions of the Turkish Commercial Code No. 6102 concerning merchants and merchant assistants, together with the relevant provisions of the Turkish Code of Obligations No. 6098 on merchant assistants, representatives, contracts for work, contract of employment, and contract of mandate will be analysed in conjunction. In doing so, the collaborations entered into by influencers with brands, their digital content production processes, and their marketing activities will be examined within the dual framework of commercial law and code of obligations, with the aim of clarifying the legal categories into which their status may be situated.