Hacı İzzet Paşa’nın Bilinmeyen Bir Eseri: Mi’râc-ı Fahr-i Âlem


Creative Commons License

Ceyhan A., Şığva B.

Eski Türk Edebiyatı Araştırmaları Dergisi, vol.2, no.2, pp.869-911, 2019 (Peer-Reviewed Journal)

  • Publication Type: Article / Article
  • Volume: 2 Issue: 2
  • Publication Date: 2019
  • Journal Name: Eski Türk Edebiyatı Araştırmaları Dergisi
  • Journal Indexes: EBSCO Education Source
  • Page Numbers: pp.869-911
  • Erzincan Binali Yildirim University Affiliated: Yes

Abstract

In Islamic world, love for the prophet is the most important love of the other loves after love of Allah. Love of the prophet had a deep influence over poet and writers. For this reason, many works in different forms and types were written by literate people from every Muslim nations by mentioning the Prophet Muhammed from various aspects. Poetic works written in this respect were literary forms like naat (poems praising the Prophet Muhammad), prophetic biography, mawlid, hilye, appearance (şemail) 40 hadith, 100 hadith which were composed in verse forms like eulogium, gazelle, mesnevi, stanza etc. One of these literary forms were The Mirajnames which were written in verse and prose style. There were versicles (Verse of the Quran) and hadiths and also conceptions (mefhum) belonging to Islamic culture in the Mirajnames, in which Isra and Miraj miracles of the Prophet Muhammad were told.

Hacı Ahmed Izzet Pasha, one of the nineteenth century Ottoman poets and statesmen, was one of the poets who wrote poems in the form of Mirajname. Izzet Pasha (1813-1893) wrote four poems in the form of mirajname; three of these were mesnevi and one of these was square. In this article, four squares of Hacı Ahmed Izzet Pasha were analyzed in terms of form and content after giving brief information about his life and works. These squares were translated into new letters and were also adapted to today’s Turkish with the idea of reaching more people.

İslam dünyasında Allah sevgisinden sonra Peygamber sevgisi diğer sevgilerin başında yer alır. Peygamber sevgisi, şair ve yazarlar üzerinde de derin izler bırakmış; bu sebeple her Müslüman millete mensup edebî şahsiyetler tarafından Hz. Muhammed çeşitli yönlerden söz konusu edilerek farklı şekil ve türde birçok eser kaleme alınmıştır. Bu konuda yazılan manzum eserler, kaside, gazel, mesnevi, kıt’a vb. nazım şekilleriyle meydana getirilmiş naat, siyer, mevlid, hilye, şemail, kırk hadis, yüz hadis gibi türlere ayrılır. Bu edebî türlerden biri de manzum veya mensur tarzda kaleme alınan miraciyelerdir. Hz. Peygamber’in isra ve miraç mucizesinin anlatıldığı miraciyelerde ayet ve hadislere, İslam kültürüne ait mefhumlara da yer verilir.

Miraciye türünde şiirler kaleme alan edebî şahsiyetlerden biri de 19. asır Osmanlı devlet adamları ve şairlerinden Hacı İzzet Paşa’dır. İzzet Paşa’nın (1813-1893), miraciye türünden şiirlerini içine alan eserde üçü mesnevi, biri murabba şeklinde olmak üzere dört manzumesi vardır. Bu makalede Hacı Ahmed İzzet Paşa’nın hayatı ve eserleri hakkında kısaca bilgi verildikten sonra anılan dört manzumesi şekil ve muhteva yönünden incelenmiş; yeni harflere çevrilmiş ve geniş okuyucu kitlesince anlaşılabilsin fikriyle günümüz Türkçesine aktarılmıştır.