Capoeta trutta'nın (Heckel, 1843) Boy-Ağırlık İlişkisi, Kondisyon Faktörü ve Gonadosomatik İndeksinin Belirlenmesi


Güneş M., Sökmen T. Ö., Kırıcı M., Türk C., Özdemir N. Ş.

23. Ulusal Su Ürünleri Sempozyumu, Elazığ, Türkiye, 23 - 25 Eylül 2025, ss.54, (Özet Bildiri)

  • Yayın Türü: Bildiri / Özet Bildiri
  • Basıldığı Şehir: Elazığ
  • Basıldığı Ülke: Türkiye
  • Sayfa Sayıları: ss.54
  • Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi Adresli: Evet

Özet

Bu çalışmada, 2024 yılı ilkbaharında (Mart, Nisan, Mayıs) Erzincan ili Karasu Nehri, Sansa Deresi'nden alınan Capoeta trutta balıklarının boy-ağırlık ilişkileri (LWR), kondisyon faktörü (K) ve gonadosomatik indeks (GSI) değerlerinin araştırılması amaçlanmıştır.

Materyal ve Metot: C. trutta'nın LWR'si, örnekleme alanından toplanan balık örneklerinin uzunluk ve ağırlığının ölçülmesiyle analiz edildi. Her balık örneğinin toplam uzunluğu (TL) 0.1 cm hassasiyetle ölçüldü. Cinsiyetler gonadlardan makroskobik olarak belirlendi. Toplam ağırlık (TW), 0.01 g hassasiyete sahip dijital bir terazi kullanılarak ölçüldü. Balıkların bu parametreleri arasındaki istatistiksel ilişki, TW=a×TLᵇ (Bagenal ve Tesch, 1978) denklemi kullanılarak kuruldu. Bu denklemde: TW: Balığın toplam ağırlığı (g), TL: Balığın toplam uzunluğu (cm), a: Kesişim - vücut formülü ilgili katsayı, b: İlişkinin eğimi - uzunluk-ağırlık arasındaki ilişkiyi ifade eder. Kondisyon faktörü (K) balıklar için uzunluk ve ağırlık durumunu ortaya çıkarmak için kullanılır. Belirli bir uzunluktaki daha ağır balıkların daha iyi durumda olduğu varsayımına dayanır (Fulton, 1911). K = 100TW/TL³ Değişkenler arasındaki ilişkiler regresyon analizi kullanılarak belirlendi. Gözlenen farklılıklar istatistiksel olarak MINITAB yazılımı ve t-testi kullanılarak, gruplara göre bağımsız olarak değerlendirildi. Cinsiyetler arasındaki farklılık tek yönlü varyans analizi (ANOVA) testi kullanılarak test edildi (p<0.05).

Bulgular/Sonuç: Çalışmada toplam 40 (21 erkek, 19 dişi) C. trutta (Heckel, 1843) örneği incelenmiştir. Dişi/erkek oranı (D/E) 1/1.10 olarak belirlenmiştir. Erkeklerde ortalama toplam uzunluk (TL) 31.93±2.14 cm, dişilerde 31.79±1.77 cm; dişilerde ortalama toplam ağırlık (TW) 416.32±71.20 g, erkeklerde ise 379.05±48.47 g olarak bulunmuştur. Boy-ağırlık arasındaki ilişkiyi gösteren parametrelerden biri olan R² değeri her iki cinsiyette de oldukça düşük bulunmuştur (Dişi R²=0.52; Erkek R²=0.57). K dişilerde (1.26±0.24) erkeklerden (0.62±0.18) daha yüksek bulunmuştur. Bu durum dişilerin ilkbahar büyüme kondisyonunun erkeklerden daha yüksek olduğunu göstermektedir. C. trutta'nın tüm bireylerinde negatif allometrik büyüme saptanmıştır (b=1.71, b<3). K (p=0.36), GSI (p=0.45) değerleri bakımından cinsiyetler arasında istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmuştur (p<0.05). C. trutta'nın GSI değeri ilkbahar döneminde mayıs ayında en yüksek değerine (sırasıyla 7.05; 8.75) ulaşmıştır. C. trutta'nın gonadosomatik indeksleri üreme açısından en önemli döneminin mayıs ayı olduğunu göstermiştir.