Akademik Veri Yönetim Sistemi
36.Ulusal Kimya Kongresi, Van, Türkiye, 31 Ağustos - 03 Eylül 2025, ss.106, (Özet Bildiri)
Kanser tedavisinde hedefe yönelik ajanlara rağmen, ilaç direnci, düşük seçicilik ve toksisite gibi klinik sınırlılıklar, yeni nesil antikanser bileşiklerin geliştirilmesini zorunlu kılmaktadır [1]. Bu çalışmada, ilk kez literatüre kazandırılan, heterosiklik yapıdaki Alifatik/aromatik amin ve aldehitleri kullanarak, dimetil asetilendikarboksilat ve malononitril varlığında; piperazin, indol, morfolin, tiyofen, nitro benzen gibi biyoaktif grupları içeren farklı hibrit moleküllerin sentezi gerçekleştirilmiş; bu moleküllerin HT-29 kolon kanseri hücreleri üzerindeki antikanser etkileri in vitro yöntemlerle değerlendirilmiştir. Sentez aşamasında tek kapta, dört bileşenli multikomponent reaksiyon (MCR) yöntemi uygulanmıştır. Amin (4-floro anilin, amino morfolin) ve aldehit türevleri (indol-3-karbaldehit, tiyofen karbaldehit, 4-nitrobenzaldehit vb.) ile dimetil asetilendikarboksilat ve malononitril kullanılarak özgün hibrit yapılar elde edilmiştir. Bu yapıların çoğu, indol, morfolin, tiyofen, florobenzen ve nitro benzen gibi kanser tedavisinde etkili bilinen farmakoforları bünyesinde barındırmaktadır. Sitotoksisite değerlendirmeleri XTT testi ile gerçekleştirilmiş, IC₅₀ değerleri hesaplanarak doz-yanıt ilişkisi ortaya konmuştur [2]. Sonraki aşamada hücreler üzerindeki apoptotik etkiler Annexin V-FITC/PI yöntemiyle değerlendirilecektir. Moleküller ilk kez sentezlenmiş olup, yapıya bağlı olan biyoaktif gruplar nedeniyle güçlü antikanser adaylar arasında yer almaktadır. Bu kapsamda yapılan sitotoksisite analizleri sonucunda, ilk kez sentezlenen moleküllerin HT-29 kolon kanseri hücre hattı üzerinde 0,25 µM ila 10 µM aralığında IC₅₀ değerlerine sahip oldukları belirlenmiştir. Bu değerler, referans kemoterapötik ajan 5-Fluorourasil’in aynı hücre hattındaki IC₅₀ değerine (18 µM) kıyasla daha yüksek olmakla birlikte, uygulanan moleküllerin her birinin antiproliferatif etki gösterdiğini ortaya koymaktadır. Elde edilen bulgular, bu yeni hibrit yapıların, sitotoksik aktiviteye sahip potansiyel antikanser adaylar olabileceğini göstermektedir. Bu kapsamda moleküllerin etki mekanizmalarını değerlendirebilmek için Annexin V-FITC/PI çalışmaları devam etmektedir.