HİZMETKÂR LİDERLİK İLE ÖRGÜT YARARINA ETİK OLMAYAN DAVRANIŞLAR ARASINDAKİ İLİŞKİ: LİDERLE ÖZDEŞLEŞME VE OLUMLU KARŞILIKLILIK İNANCININ ROLLERİ


Dr. Öğr. Üyesi EMRE GÜL

Tez Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türkiye

Tez Danışmanı: Muhammed Kürşat Timuroğlu

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Desteklendiği Program: Diğer

Özet:

Bu araştırmanın amacı, sosyal değişim ve sosyal kimlik teorisinden yararlanarak hizmetkâr liderlik ile örgüt yararına etik olmayan davranış arasındaki ilişkide liderle özdeşleşmenin aracılık ve olumlu karşılıklılık inancının düzenleyici rolünü incelemektir. Bu bağlamda hizmetkâr liderliğin, literatürdeki genel kanı olan olumlu çıktılarının yanında varsa bilinmeyen potansiyel diğer sonuçlarının da vurgulanması amaçlanmaktadır.

Araştırma hipotezlerinin testinde Erzincan ilinde Sağlık Bakanlığı’na bağlı sağlık kuruluşlarında görev yapan 456 sağlık çalışanından anket tekniğiyle veriler toplanmıştır. Araştırmada elde edilen veriler SPSS 25 ve AMOS 24 paket programları kullanılarak analiz edilmiştir. Teorik modelle tutarlı olarak elde edilen analiz sonuçları, hizmetkâr liderlik ile örgüt yararına etik olmayan davranış arasında pozitif ve anlamlı bir ilişki olduğunu göstermiştir. Bununla birlikte, hizmetkâr liderlik ve örgüt yararına etik olmayan davranış arasındaki ilişkide liderle özdeşleşmenin aracılık rolünün olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca sonuçlar durumsal aracılık modelini desteklemiş ve olumlu karşılıklılık inancının düşük olduğu durumlara kıyasla yüksek olduğu durumlarda hizmetkâr liderliğin liderle özdeşleşme yoluyla örgüt yararına etik olmayan davranış üzerindeki dolaylı etkisinin daha güçlü olduğunu göstermiştir.