Galip Erdem'de Milliyetçilik
Tez Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Karadeniz Teknik Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Kamu Yönetimi, Türkiye
Tez Danışmanı: Mustafa Çağatay Okutan
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Özet:
Genel olarak Fransız İhtilali ile ortaya çıktığı kabul edilen milliyetçilik, sosyolojik, siyasi ve
ekonomik yapılara göre değişkenlik gösteren bir modellenme süreci geçirmiştir. 21. yüzyıla
gelindiğinde sosyal bilimlerde, milliyetçilik tartışmalarının yoğunlaştığı siyasi bir akım olarak yer
almaktadır. Göktürkler döneminde “millî hisler” şeklinde varlığı kabul edilen Türk milliyetçiliği ise
19. yüzyılda sistemli bir fikir hareketi hâline gelerek ideolojik yönüyle karşımıza çıkmaktadır.
Günümüzde farklı yorumlarla ele alınan ve ortak bir dil edinemeyen Türk milliyetçiliği düşüncesi,
siyasete yön veren dinamiklerden biri olma özelliğini korumaktadır.
Çalışmada Türk milliyetçiliği düşüncesinin gelişim seyri içerisinde Galip Erdem’in
milliyetçilik anlayışını ortaya koymak amaçlanmaktadır. Erdem, Türk milliyetçiliği düşüncesinin,
1960’lı yıllar ile birlikte kültür milliyetçiliği yorumunda öne çıkan gazeteci, yazar ve aksiyonerdir.
Türk milliyetçiliğinin siyasi bir görünüm kazanması etnisist yapıdan uzaklaşarak kültür temelinde
daha kapsayıcı bir Türkçülük yorumuyla başlamıştır. Türk kültür milliyetçiliği, Ülkücülük
düşüncesinde karşılık bulmuştur. Bu kapsamda çalışma, Erdem’in kültür milliyetçiliğini benimsediği
ve Ülkücülüğün düşünce sisteminin şekillenmesinde etkili olduğu varsayımlarına dayanmaktadır.
Erdem, Ülkücü Hareket ile birlikte kullanımı yaygınlaşan Ülkücülük kavramının günümüzdeki
anlamını kazanmasında da etkili olmuştur. 12 Eylül döneminde aksiyoner kimliği ile öne çıkan
Erdem, Ülkücü camiada “Galip Ağabey” olarak tanınmaktadır. Bu bilgiler doğrultusunda çalışma ile
Türk milliyetçiliği literatürüne katkı sağlanacağı düşünülmektedir. Çalışmada yöntem olarak içerik
analizi ve yarı yapılandırılmış görüşme tekniği kullanılmıştır. Erdem’in 1960-1981 yılları arasında
başta Devlet Gazetesi olmak üzere çeşitli yayın kuruluşlarındaki yazıları incelenmiş ve yaşamına
yakinen tanıklık etmiş 24 kişi ile görüşme gerçekleştirilmiştir. Çalışmanın sonunda Erdem’in
milliyetçilik anlayışının, kültür milliyetçiliğinin temel özellikleri ile örtüştüğü sonucuna varılmıştır.