HIV enfekte hastalarda latent tüberküloz enfeksiyonunu belirlemede tüberkülin deri testi ve T-SPOT.TB testlerinin etkinliği
Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İstanbul Sağlık Uygulama Ve Araştırma Merkezi, Dahili Tıp Bilimleri Bölümü, Türkiye
Tez Danışmanı: Uzm. Dr. Muzaffer Fincancı
Tezin Onay Tarihi: 2017
Tezin Dili: Türkçe
Özet:
HIV enfeksiyonlu hastalarda en sık görülen fırsatçı enfeksiyon, Mycobacterium
tuberculosis enfeksiyonudur. Aktif tüberküloz enfeksiyonu gelişmesini önlemede en
önemli basamak latent tüberküloz enfeksiyonunun(LTBI) tanınması ve tedavi
edilmesidir. LTBI tanısında TDT ve IGRA testler kullanılmakta olup standart bir
uygulama yoktur. Çalışmamızda HIV enfekte hastalarda LTBI’nin tanısında TDT ve
IGRA testlerden biri olan T-SPOT.TB Testi’nin etkinliğini araştırdık.
Daha önce aktif tüberküloz enfeksiyonu geçirmemiş, LTBI nedeniyle tedavi
almamış ve başvuru anında aktif tüberküloz enfeksiyonu olmayan, Haziran 2015-Mart
2016 tarihleri arasında Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Polikliniğine
başvuran 100 HIV enfekte hasta, kesitsel olarak değerlendirildi. Hastalardan başvuru
anında T-SPOT.TB test için kan örneği alındıktan sonra TDT yapıldı.
Çalışmamıza katılan hastaların %87’sinin erkek, %13’ünün kadın ve yaş
ortalamalarının 40,2; %68’inin HIV-RNA’sının pozitif, %32’sinin ise negatif olduğu;
%86’sının tedavi aldığı, %14’ünün tedavi almadığı; CD4+ T lenfosit sayı
ortalamalarının 605 hücre/mm³(26-1313) olduğu; %16’sının TBC’li biriyle karşılaşma
öyküsü varken, %82’sinin TBC’li biriyle karşılaşmadığı; %81 hastanın BCG aşı
skarının olduğu, %15’inin ise olmadığı saptandı. TDT pozitifliği %22,9, T-SPOT.TB
test pozitifliği %22 oranında saptandı ve iki test arasındaki uyum orta
düzeydeydi(Kappa:0,491).
Hastaların yaş, cinsiyet, HIV-RNA pozitif/negatifliği, tedavi alıp/almama, BCG
aşısı varlığı ve tüberkülozlu biriyle karşılaşıp/karşılaşmama durumuna göre iki test
arasında istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmadı(p>0,05). Hastaların CD4+ T
lenfosit sayısı, TDT pozitif olan hastalarda istatistiksel olarak anlamlı yüksekti(p:0,007)
ve CD4+ T lenfosit sayısı arttıkça TDT ölçüm değerinin istatistiksel olarak anlamlı bir
şekilde arttığı izlendi(p:0,003). T-SPOT.TB test pozitif/negatif sonuçlar ile CD4+ T
lenfosit sayı ortalaması arasında istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmadı(p=0,289).
vii
Sonuç olarak, çalışmamızda CD4+ T lenfosit sayısı düştükçe TDT’nin pozitif
saptanma olasılığının azaldığı, T-SPOT.TB testin ise CD4+ T lenfosit sayısından
etkilenmediği gösterilmiştir.
Anahtar kelimeler: HIV, latent tüberküloz enfeksiyonu, TDT, IGRA