Favipiravirin Sıçanlarda Doza Bağımlı Pulmonotoksik Etkileri Biyokimyasal ve Histopatolojik Değerlendirme

Tez Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Türkiye

Tez Danışmanı: Durdu Altuner

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Özet:

Amaç: Favipiravirin sıçanlarda doza bağımlı akciğer toksisitesine etkisini biyokimyasal ve histopatolojik olarak araştırmaktır.

Materyal ve Metot: Deney hayvanları sağlıklı (SG), 100 mg/kg favipiravir (FAV-100), 200 mg/kg favipiravir (FAV-200), 400 mg/kg favipiravir (FAV-400) olarak dört gruba ayrıldı. Hayvan gruplarına sırası ile favipiravir 100, 200 ve 400 mg/kg dozlarda oral yoldan gavaj ile mideye verildi. SG grubuna ise sadece distile su oral gavaj ile (0.5 ml) uygulandı. Bu prosedür günde iki kez bir hafta boyunca tekrarlandı.

Bulgular: Biyokimyasal deney sonuçlarımız, Favipiravirin sıçan akciğer dokusunda doza bağımlı bir şekilde Malondialdehit (MDA) ve Total Oksidan Status (TOS) gibi endojen oksidan parametrelerin artışına, Total Glutatyon (tGSH), Süperoksid Dismutaz (SOD) ve Total Antioksidan Status (TAS) gibi antioksidanların azalışına neden olduğunu göstermiştir. Histopatolojik olarak değerlendirildiğinde, doza bağımlı olarak 100 mg/kg dozda favipiravir grubunda intersitisyel pnömoni ve lenfoid hiperplazi hafif düzeyde iken, yüksek dozlarda şiddetli olduğu görülmüştür.

Sonuç: Favipiravirin dozu arttıkça, sıçanların akciğer dokularındaki oksidan düzeylerin arttığı, antioksidan düzeyin azaldığı saptanmıştır. Bu sonuçlar doğrultusunda, favipiravirin sıçanlarda doza bağımlı olarak pulmonotoksik etkiye neden olduğu görülmüştür.