Constructing a democratic school community: A grounded theory study


Dr. Öğr. Üyesi HALİL HAN AKTAŞ

Tez Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Eğitim Bilimleri Bölümü, Türkiye

Tez Danışmanı: Prof. Dr. Cennet Engin

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: İngilizce

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Desteklendiği Program: Öğretim Üyesi Yetiştirme Programı (ÖYP)

Özet:

Bu çalışmanın amacı, demokratik bir okul topluluğu oluşturma süreçlerini anlamaya yönelik gömülü bir kuram inşa etmektir. Bu amaçla, çalışma inşacı gömülü kuram yöntemi kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın bağlamı, Ankara, Türkiye'de bir eğitim kooperatifi tarafından oluşturulan ve yürütülen bir ilkokul topluluğundan ve bu toplulukla okul geliştirme için etkileşimde bulunan bireylerden oluşmuştur. 17 ebeveyn, 10 öğretmen, 2 okul yönetimi üyesi ve 4 katkı sağlayıcı ile yüz yüze ve çevrimiçi yoğun nitel görüşme gerçekleştirilmiştir. Ayrıca, okulda 14 ayrı gün gözlemler yapılmıştır ve buna ek olarak okul topluluğu tarafından düzenlenen toplantılar ve etkinliklerdeki gözlemler de dahil edilmiştir. Son olarak, okul topluluğu tarafından oluşturulan veya kullanılan mevcut belgeler ek veri kaynakları olarak hizmet etmiştir. Araştırma sürecinde, veri analizi, gömülü kuram yöntemine uygun stratejiler kullanılarak veri oluşturmayla eş zamanlı olarak başlamıştır. Çalışma sonucunda, demokratik bir okul topluluğu oluşturma süreçlerini yansıtan kavramlar, topluluğun deneyimlerinden ve uygulamalarından soyutlamalarla türetilmiştir ve kuramsal kategoriler olarak bulgularda sunulmuştur. İnşa edilen gömülü kuram, demokratik bir okul topluluğunun; işlevlerinin ve mekanizmalarının yapısal bağlaşımını sağlama, sosyal bedenlenme ve biliş arasındaki uyumu koruma, ortaklaşa yaratılan anlamları teşvik etme, üyeleri tarafından etkilenen ve üyelerini etkileyen bir topluluk olarak evrimleşme, içsel farklılıkları öğrenme anlarına dönüştürme yeteneğiyle bağlantılı olduğunu ve böylece öz-referanslı bir oluşum ve dönüşüm süreci sunabileceğini ileri sürmektedir.