Derin ve yüzey yapı ayrımı çerçevesinde sarfî mîzân ve i`râb
Tez Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sivas Cumhuriyet Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Temel İslam Bilimleri, Türkiye
Tez Danışmanı: Mehmet Ali Şimşek
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:
Arapça’da kelimelerin geneli, belirli kalıplarda gelir ve kelimelerin son
harekeleri, terkip içinde bulunduğu yere göre değişiklik arz eder. Bu, Arapça’nın
mevzûn ve mu'rab bir dil olduğunu gösterir. Dolayısıyla Arap Dili üzerine yapılacak
bilimsel bir çalışmanın, kelimelerin veznini ortaya çıkaran sarfî mîzân konusu ve
cümle içindeki yerini belirleyen i'râb olgusu üzerinde durması, isabetli olacaktır.
Hem sarfî mîzân hem de i'râb , dil çalışmalarında farklı birçok görüşün,
dolayısıyla problemin ortaya çıkmasına sebep olmuştur. Bu çalışmada, bu iki önemli
konuda ortaya çıkan bazı problemlere, derin ve yüzey yapı ayrımı çerçevesinde
alternatif çözüm önerileri getirilmeye çalışıldı.
Tezimiz, giriş, iki bölüm ve sonuçtan oluşmaktadır.
Birinci bölümde sarfî mîzânın kavramsal çerçevesi çizilmeye çalışıldı. Daha
sonra kelime ve türleri, kelime türetimi ve kelime yapısında meydana gelen ses
değişimleri üzerinde duruldu ve bölüm, sarfî mîzânla ilgili problemlerden ve derin ve
yüzey yapı ayrımı çerçevesinde alternatif çözüm önerilerinden bahsedilerek
sonlandırıldı.
İkinci bölümde ise önce i'râb olgusunun kavramsal çerçevesi çizilmeye
çalışıldı. Daha sonra da i'râbla ilgili problemlerden ve derin ve yüzey yapı ayrımı
çerçevesinde alternatif çözüm önerilerinden bahsedildi.
Tez, sarfî mîzân ve i'râbla ilgili problemler, derin ve yüzey yapı ayrımı
çerçevesinde alternatif çözüm önerileri ile ilgili elde ettiğimiz bulguları özetlediğimiz
sonuçla bitirildi.
Anahtar Kelimeler: Arap Dili, Sarfî Mîzân, i'râb , Derin Yapı, Yüzey Yapı.