Uluslararası ilişkilerde hegemonya, yumuşak güç, algı yönetimi: Amerika Birleşik Devletleri örneği


Öğr. Gör. Dr. NURETTİN OĞUZHAN AKOĞUZ

Tez Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Süleyman Demirel Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Uluslararası İlişkiler Anabilim Dalı, Türkiye

Tez Danışmanı: Selim Kanat

Tezin Onay Tarihi: 2018

Tezin Dili: Türkçe

Özet:

Bu çalışma Amerikalı teorisyen Joseph Nye'nin ortaya koymuş olduğu "Yumuşak Güç" kavramının, Amerikan hegemonyasının düşüşe geçtiği tezine karşı, realist bir yaklaşımla, hegemonya krizlerini çözümlemek amacı ile kodifiye edildiğini saptama amacı taşımaktadır. Bu amaç doğrultusunda konuya, epistemolojik/ontolojik tartışmalar eşliğinde yaklaşılmış; eleştirel ekolün önemli isimlerinden olan Robert Cox'un "her teori biri ve bir amaç içindir" prensibi doğrultusunda hareket edilmiştir. Bunu yapmaktaki asıl amacımız, üzerinde hegemonya oluşturulmaya çalışılan bireyler, toplumlar, devletler, bölgesel sistemler için rasyonel tercihin bu teorinin eleştirisinden geçtiğine olan inancımızdır. Bu kapsamda yerli ve yabancı literatür incelenmiştir. Yerli literatürde kavrama ilişkin eleştirel bir bakış açısına rastlanamamıştır. Yabancı literatürde ise kavramın eksikliklerinin ifade edildiği çalışmalar mevcut olmakla beraber teoriye ilişkin amaç-sonuç bağlamında eleştirel bir okumanın olmadığı görülmüştür. Sonuç olarak çalışmanın sonunda iki temel tespit söz konusu olmuştur. Bunlardan ilki Joseph Nye'nin ortaya koymuş olduğu çözümleme, sistem çok kutuplu bir yapıya evrilirken, Amerikan hegemonyasının nasıl bir strateji izlemesi gerektiğine ilişkin bir çözümleme olduğudur. İkinci tespit ise yumuşak güç politikalarının, Amerikan dış politikası kapsamında radikal bir değişiklik manasında okunmaması gerektiğine ilişkindir. Amerikan dış politikasının, her dönemde pragmatik bir anlayış ile çok boyutlu bir düzlemde yürütüldüğü, bu kapsamda yumuşak gücün aktif kullanımının algı yönetimine tekabül ettiği tespit edilmiştir. Daha net bir ifade ile Amerikan hegemonyası için yumuşak güç politikaları olumluyu öne çıkarma, olumsuzu ise algı yönetimi taktikleri uygulayarak yumuşatma, olumlu gösterme, amacı taşımaktadır.