Bazı yeni flor sübstitüe bis-kalkon türevlerinin sentezi ve In-Vitro aktivite yöntemleriyle değerlendirilmesi

Tez Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Türkiye

Tez Danışmanı: Muhammed Fatih Polat

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Özet:

Amaç: Kalkon bileşikleri, 1,3-diaril-2-propen-1-on yapısı taşıyan bileşiklerdir ve bu bileşikler çeşitli biyolojik aktivitelere sahiptir. Bu tez çalışmasında 7 adet flor sübstitüe bis-kalkon bileşiklerinin sentezlenmesi ve in-vitro aktivite yöntemleriyle aktivitelerinin belirlenmesi ve değerlendirilmesi amaçlandı.

Materyal ve Metot: : Bu tez çalışmasında bazik ortamda teraftalaldehit bileşiğinden başlanarak, flor sübstitüe asetofenon türevleri kullanılarak Claisen Schmidt kondenzasyon reaksiyonu üzerinden ilgili bis-kalkon bileşiklerinin sentezi gerçekleştirildi. Sentezlenen bis-kalkon türevi bu bileşiklerin in-vitro aktivite yöntemleri ile antidiyabetik, antioksidan ve antikolinesteraz aktiviteleri araştırıldı.

Bulgular: Bileşiklerin kimyasal yapıları ¹H NMR, ¹³C NMR ve HRMS ile aydınlatıldı. Bileşiklere ait NMR ve HRMS spektral bulguları ve aktivite bulguları bölüm 4’te sunulmuştur.

Sonuç: Sentezi gerçekleştirilen 7 adet bileşiğin 5 tanesi literatürde ilk kez sentezlenmiş olup, yapılan aktivite çalışmaları bu tür bileşikler için yeni sonuçlar ortaya çıkarmıştır. Tez kapsamında kalkon bileşikleri %30-63 verimle sentezlendi. Çalışılan kalkon bileşikleri içinde 6 bileşiğin güçlü alfa glukozidaz enzim inhibisyonu gösterdiği belirlendi, bu bileşikler içerisinde bileşik 9’un en yüksek alfa glukozidaz aktiviteye sahip bileşik olarak ön plana çıktığı gözlemlendi.