Verbascum leiocarpum Bitkisinden İzole Edilen Sekonder Metabolitlerin Antiproliferatif, Antidiyabetik ve Antioksidan Potansiyellerinin İncelenmesi


Doç. Dr. SAMED ŞİMŞEK

Tez Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Kimya, Türkiye

Tez Danışmanı: Ekrem Köksal

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Özet:

Bu çalışmada, Erzincan’a endemik 4 farklı Verbascum türünün (V. alyssifolium, V. leiocarpum, V. ozturkii ve V. tuna-ekimii) antiproliferatif, antioksidan ve antidiyabetik aktiviteleri incelendi. Bu dört bitkiden en yüksek antiproliferatif ve antidiyabetik aktiviteye sahip olan V. leiocarpum türü, aktiviteden sorumlu moleküllere ulaşmak amacıyla kromatografik (kolon, ince tabaka, flash ve prep HPLC) işlemlere tabi tutuldu. İzolasyon çalışmaları sonucunda bitkinin toprak üstü kısmından; katalpol (S-1), ajugol (S-2), eriodiktiyol (S-3), luteolin (S-4) ve 10-O-sinnamoil-katalpol (S-5), kök kısmından ise apigenin (S-6), 6-deoksi melittozit (S-7), poliumozit (S-8), verbaskozit (S-9), izoverbaskozit (S-10), ferruginozit C (S-11), ferruginozit D (S-12), harpagozit (S-13), trans-sinnamik asit (S-14) ve ursolik asit (S-15) molekülleri izole edildi. İzole edilen moleküllerin yapıları spektroskopik (NMR) yöntemlerle aydınlatıldı. Ferruginozit D (S-12) bileşiğinin doğal kaynaklarda bulunduğu ilk defa rapor edildi. İzole edilen bileşiklerin Beas2B (normal akciğer hücresi), RPE (normal retinal hücresi), HSF (normal deri hücresi), A172 (beyin kanseri), C6 (beyin kanseri), HeLa (serviks kanseri), A2780 (over kanseri), SW620 (kolon kanseri) ve HT29 (kolon kanseri) hücre hatlarına karşı antiproliferatif aktivitesi, antioksidan aktivitesi (DPPH, ABTS, FRAP) ve antidiyabetik (α-glikozidaz enzim inhibisyonu) aktivitesi değerlendirildi.