Üniversite öğrencilerinde kriminal düşüncenin suç davranışları ve çocukluk çağı travmaları ile ilişkisinin incelenmesi


Arş. Gör. HAKKI HALİL BABACAN

Tez Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi, Fen-Edebiyat Fakültesi, Psikoloji Bölümü, Türkiye

Tez Danışmanı: Zeynep Belma Gölge

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Özet:

Suç olgusu insanlık tarihi kadar eski ve yıkıcı sonuçları olan bir fenomendir. Suç ve şiddet riskini arttıran faktörleri tespit etmek halk sağlığı için oldukça önemlidir. Literatürde kriminal düşünce ve çocukluk çağı travmaları suç davranışı riskini arttıran faktörler olarak saptanmıştır. Fakat suç davranışlarını yordadığı bildirilen bu iki faktörün birbirleriyle olan ilişkisini inceleyen çalışmaların sayısı oldukça kısıtlıdır. Ek olarak suç davranışlarına yönelik araştırmalar sıklıkla suç işlemiş bireyler üzerinde yapılmıştır. Bu çalışma; üniversite öğrencilerinde kriminal düşünce stilleri, çocukluk çağı travmaları, erkek cinsiyeti, uyuşturucu madde kullanımı, çocukluk döneminde hayvana zarar verme davranışı, çocukluk döneminde sık sık kavga etme ve disiplin cezası alma düzeyi ile şiddet içeren ve şiddet içermeyen suç davranışları arasındaki ilişkiyi inceleme amacıyla yapılmıştır. Çalışma grubu, 18 yaş ve üzerindeki, şu anda ya da geçmişte adli bir ceza almamış olduğunu beyan etmiş olan 487 kadın ve 367 erkek olmak üzere 96 farklı üniversiteden 854 üniversite öğrencisinden oluşmaktadır. Katılımcılar, internet üzerinden çalışmacı tarafından hazırlanan bir Katılımcı Bilgi Formu ile Şiddet İçeren ve İçermeyen Suç Davranışları Ölçeği, Kriminal Düşünce Ölçeği ve Çocukluk Çağı Ruhsal Travmaları Ölçeğini doldurdular. Sosyodemografik değişkenler için betimleyici istatistikler, ölçekler arası ilişkileri ölçmek için korelasyon ve regresyon analizleri, Mann-Whitney U testi kullanıldı. Yapılan analizler sonucunda üniversite öğrencilerinin çocukluk çağı travmaları düzeyleri, kriminal düşünce düzeyleri, uyuşturucu madde kullanım düzeyleri, okulda alınan disiplin cezası sayısı arttıkça, genel şiddet ve şiddet içermeyen suç davranışları düzeylerinin arttığı saptanmıştır. Katılımcıların kriminal düşünce düzeyleri arttıkça çocukluk çağı travma düzeyleri de artmaktadır. Çalışmada erkeklerin, daha önce disiplin cezası alanların, çocuklukta hayvana zarar verme davranışında bulunanların, çocuklukta sık sık kavga etmiş olanların genel şiddet ve şiddet içermeyen suç davranışları puanları anlamlı derecede daha yüksek saptanmıştır. Anahtar Kelimeler: Suç, şiddet, çocukluk çağı travmaları, kriminal düşünce, riskli davranışlar