REINHARD JIRGL’İN DIE UNVOLLENDETEN VE IRENE DISCHE’NİN GROẞMAMA PACKT AUS ROMANLARINDA ÜÇ KADIN KUŞAĞIN KÜLTÜREL BELLEĞİ AKTARMA ROLLERİ
Tez Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Edebiyat Fakültesi, Alman Dili Ve Edebiyatı, Türkiye
Tez Danışmanı: Şenay Kayğın
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Desteklendiği Program: Diğer
Özet:
ÖZET
DOKTORA TEZİ
REINHARD JIRGL’İN DIE UNVOLLENDETEN VE IRENE DISCHE’NİN
GROẞMAMA PACKT AUS ROMANLARINDA ÜÇ KADIN KUŞAĞIN
KÜLTÜREL BELLEĞİ AKTARMA ROLLERİ
Gülsüm YILMAZ
Tez Danışmanı: Prof.
Dr. Şenay KAYĞIN
2025, 388 sayfa
Jüri: Prof. Dr.
Şenay KAYĞIN
Prof. Dr. Gürsel UYANIK
Doç. Dr. Elif AKTÜRK
Doç. Dr Yasemin YAYLALI
Dr. Öğr. Üyesi İbrahim ÖZBAKIR
Bu tez çalışmasında Reinhard Jirgl’in Die
Unvollendeten ve Irene Dische’nin Groẞmama packt aus adlı
romanlarında kadın kuşakların kültürel belleği aktarma rolleri ele alınmıştır. Çalışmada
amaç, bireysel tanıklıkların aile anlatıları aracılığıyla kuşaktan kuşağa nasıl
aktarıldığını ve bu aktarımın kültürel ve toplumsal belleğin oluşumundaki
rolünü ortaya koymaktır. Yapılan araştırmada her iki romanda da üç kuşak kadın
figürünün bellek aktarımında merkezi rol üstlendiği ve aile içi anlatıların
bireysel anıları kolektif/kültürel belleğe dönüştürdüğü görülmüştür. Reinhard Jirgl’in
romanında Südet Almanlarının sürgün sonrası yurtsuzluk ve aidiyet kaybı; Irene Dische’nin
romanında ise Yahudi kimliği ve Holokost deneyimi öne çıkmıştır. Jirgl romanında travmayı yalnızca konu düzeyinde
aktarmakla kalmaz; anlatım teknikleri ve dilsel tercihleri aracılığıyla da bu
travmanın izlerini görünür kılar. Dische ise öyküsünü büyükannesinin bakış
açısından aktarmış ve onun anlatısını ironiyle harmanlayarak, travmatik
deneyimi edebî bir estetikle bütünleştirilmiştir, Bu tez çalışması her iki
romandaki belleğin içsel dinamiklerinin edebî düzlemde dışavurumunu ele alarak,
edebiyatın yalnızca geçmişi kaydeden bir alan değil, aynı zamanda onu yeniden
kurgulayan ve kuşaklar arası aktarımı mümkün kılan bir yapı olduğunu ortaya
koymaktadır. Her iki romanda bireysel, kolektif ve kültürel
belleğin üç kuşak kadın karakterler üzerinden kurgulanmış olması, bu romanların
çalışmada karşılaştırmalı olarak incelenmesine kuramsal bir temel
oluşturmaktadır.
Anahtar Kelimeler: Bireysel bellek, toplumsal bellek,
kültürel bellek, göç, üç kadın kuşak, İkinci Dünya Savaşı, yurt kaybı
ABSTRACT
PH. D.
DISSERTATION
THE ROLE OF THREE GENERATIONS OF WOMEN IN TRANSMITTING
CULTURAL MEMORY IN REINHARD JIRGL’S DIE UNVOLLENDETEN AND IRENE DISCHE’S
GROẞMAMA PACKT AUS
Gülsüm YILMAZ
Advisor: Prof. Dr.
Şenay KAYĞIN
2025, 388 Pages
Jury: Prof. Dr.
Şenay KAYĞIN
Prof. Dr. Gürsel UYANIK
Assoc. Prof. Dr. Elif AKTÜRK
Assoc. Prof. Dr Yasemin YAYLALI
Assist. Prof Dr. İbrahim ÖZBAKIR
This thesis examines the roles of female
generations in transmitting cultural memory in Reinhard Jirgl’s Die
Unvollendeten and Irene Dische’s Groẞmama packt aus. The aim of this
study is to reveal how individual testimonies are passed down from generation
to generation through family narratives and the role this transmission plays in
the formation of cultural and societal memory. The research shows that in both
novels, three generations of women play a central role in memory transmission,
and family narratives transform individual memories into collective/cultural
memory. In Reinhard Jirgl’s novel, the focus is on the displacement and loss of
belonging of the Sudeten Germans after their expulsion, while in Irene Dische’s
novel, Jewish identity and the Holocaust experience are prominent. In Jirgl’s
work, trauma is not only conveyed on a thematic level, but also made visible
through narrative techniques and linguistic choices. Dische, on the other hand,
presents the story from her grandmother's perspective, blending her narrative
with irony and integrating the traumatic experience into a literary aesthetic.
This thesis, by examining the internal dynamics of memory in both novels,
demonstrates that literature is not just a field that records the past, but
also one that reimagines it and enables intergenerational transmission. The
construction of individual, collective, and cultural memory through three
generations of female characters in both novels provides a theoretical basis
for their comparative study in this work.
Keywords:
individual memory, collective memory, cultural memory, migration, three
generations of women, World War II, loss of homeland