Sağlık harcamaları ve yatırımlarının makroekonomik göstergelerle ilişkisi üzerine bir değerlendirme
Tez Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sivas Cumhuriyet Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türkiye
Tez Danışmanı: Dr. Öğr. Üyesi Merve Tuncay
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: Türkçe
Özet:
Toplumun sağlık seviyesi sosyal ve ekonomik kalkınmanın önemli
belirleyicilerindendir. Bu sebeple sağlık hizmetleri insan ve toplum için öncelikli
hizmetlerden birisini oluşturmaktadır. Devletler toplumların refah düzeylerine katkı
sağlayabilmek için sağlık harcamaları ve sağlık yatırımları yapmaktadır. Sağlık
yatırım ve harcamaları ülkeler için sadece toplumsal düzeyde değil ekonomik
düzeyde de büyük önem taşımaktadır. Bu çalışmada sağlık sektörü, sağlık yatırımları
ve harcamaları hakkında bilgiler verilmiştir. Daha sonra Türkiye’de ait 1980 öncesi
ve sonrası dönemde, kamu ile özel sektör tarafından gerçekleştirilen sağlık
yatırımları ve harcamaları açıklanmıştır.
Bu tez çalışmasının amacı farklı sağlık sistemleri uygulayan seçilmiş
ülkelerdeki 2000-2016 yıllarına ait sağlık yatırım ve harcamalar ile makroekonomik
göstergeler arasındaki etkileşimin istatistiksel yöntemlerle incelenmesidir. Türkiye,
Fransa, Kanada, ABD, Birleşik Krallık ve Şili’ ye ait işsizlik, cari denge/GYSİH,
enflasyon ve büyüme değişkenleri makroekonomik göstergeler olarak ele alınmıştır.
Çalışmaya ait veriler OECD ve World HealthOrganization- Global Health
Expenditure Database’den alınarak oluşturulmuştur.
Araştırma sonucunda, sağlık harcamaları/GSYİH’nin; enflasyon ile arasında
negatif, cari dengeyle de pozitif ve istatistiksel olarak anlamlı bir korelasyona sahip
olduğu tespit edilmiştir. Diğer yandan, sağlık yatırımları/GSYİH oranı ile büyüme,
enflasyon ve işsizlik değişkenleri arasında istatistiksel olarak anlamlı ve negatif bir
korelasyon olduğu görülmüştür.