Sağlık harcamaları ve yatırımlarının makroekonomik göstergelerle ilişkisi üzerine bir değerlendirme


Öğr. Gör. SERAP YILDIRIM CANBABA

Tez Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sivas Cumhuriyet Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türkiye

Tez Danışmanı: Dr. Öğr. Üyesi Merve Tuncay

Tezin Onay Tarihi: 2020

Tezin Dili: Türkçe

Özet:

Toplumun sağlık seviyesi sosyal ve ekonomik kalkınmanın önemli

belirleyicilerindendir. Bu sebeple sağlık hizmetleri insan ve toplum için öncelikli

hizmetlerden birisini oluşturmaktadır. Devletler toplumların refah düzeylerine katkı

sağlayabilmek için sağlık harcamaları ve sağlık yatırımları yapmaktadır. Sağlık

yatırım ve harcamaları ülkeler için sadece toplumsal düzeyde değil ekonomik

düzeyde de büyük önem taşımaktadır. Bu çalışmada sağlık sektörü, sağlık yatırımları

ve harcamaları hakkında bilgiler verilmiştir. Daha sonra Türkiye’de ait 1980 öncesi

ve sonrası dönemde, kamu ile özel sektör tarafından gerçekleştirilen sağlık

yatırımları ve harcamaları açıklanmıştır.

Bu tez çalışmasının amacı farklı sağlık sistemleri uygulayan seçilmiş

ülkelerdeki 2000-2016 yıllarına ait sağlık yatırım ve harcamalar ile makroekonomik

göstergeler arasındaki etkileşimin istatistiksel yöntemlerle incelenmesidir. Türkiye,

Fransa, Kanada, ABD, Birleşik Krallık ve Şili’ ye ait işsizlik, cari denge/GYSİH,

enflasyon ve büyüme değişkenleri makroekonomik göstergeler olarak ele alınmıştır.

Çalışmaya ait veriler OECD ve World HealthOrganization- Global Health

Expenditure Database’den alınarak oluşturulmuştur.

Araştırma sonucunda, sağlık harcamaları/GSYİH’nin; enflasyon ile arasında

negatif, cari dengeyle de pozitif ve istatistiksel olarak anlamlı bir korelasyona sahip

olduğu tespit edilmiştir. Diğer yandan, sağlık yatırımları/GSYİH oranı ile büyüme,

enflasyon ve işsizlik değişkenleri arasında istatistiksel olarak anlamlı ve negatif bir

korelasyon olduğu görülmüştür.