Medenî Usûl Hukukunda davaya son veren taraf işlemleri çerçevesinde tasarruf ilkesi


Arş. Gör. CEREN TİLKİDÖGEN

Tez Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Türkiye

Tez Danışmanı: Dr. Öğr. Üyesi Sümeyye Hilal Üçüncü

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Özet:

Medenî usûl hukukuna hâkim olan ilkelerden tasarruf ilkesi, özel hukuktaki irade serbestisinin usûl hukukundaki görünümüdür. Bu ilke, yargılamada davanın açılmasından hükmün kesinleşme anına kadar kural olarak geçerlidir. Tasarruf ilkesi, davanın sona ermesi aşamasında davaya son veren taraf işlemleri olarak kendini gösterir. Davaya son veren taraf işlemleri ise davadan feragat, davayı kabul ve sulh olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu çalışmanın ilk bölümünde, öncelikle tasarruf ilkesinin tanımı ve bağlantılı ilkelerle ilişkisi ortaya konulmuştur. Ardından tasarruf ilkesinin davanın açılması ve dava konusu üzerindeki görünümleri ele alınmıştır. Çalışmanın ikinci bölümünde, davaya son veren taraf işlemleri geniş ve dar anlamdaki görünümleriyle açıklanmış, davaya son veren taraf işlemlerinin ortak özellikleri belirtildikten sonra ilgili işlemlerin birbirinden ayrılan ve tartışmalı özellikleri üzerinde durulmuştur. Çalışmanın üçüncü ve son bölümünde ise, davaya son veren taraf işlemlerinin sınırlandırıldığı ve uygulama alanı bulamadığı dava ve işler ayrıca incelenmiştir.