Mengücekliler’den Günümüze Erzincan’da Tıp Tarihi (Divriği Ulu Camii ve Darüşşifası, Erzincan Dar-ül-istihzârı)

Erzincan ve çevresinin tıp tarihi, Mengücekliler döneminden 20. yüzyılın başına kadar uzanan, dünya tıp mirasında eşsiz bir yere sahip olan köklü bir sürekliliği temsil eder. Bu mirasın temel taşı olan Divriği Ulu Camii ve Darüşşifası, tıp biliminin ruhsal ve fiziksel bir bütünlükle ele alındığı bir merkez olmanın ötesinde, hâmisi Turan Melek Sultan sayesinde Türk-İslam medeniyetinde kadının bilimsel ve hayırseverlik alanındaki öncü rolünü somutlaştırmıştır. 20. yüzyılın ilk yıllarına gelindiğinde ise bu kadim gelenek, Osmanlı modernleşmesiyle harmanlanarak Erzincan Dar-ül-istihzârı Erzincan Serumhane  gibi kurumlarla tıp eğitimine temel oluşturacak bir akademik altyapıya evrilmiştir. Dönemin zorlu şartlarına rağmen Erzincan, stratejik konumu ve bu köklü tıp birikimiyle bölgedeki askeri ve sivil sağlık hizmetlerinin merkezi olma özelliğini korumuştur. Günümüzde Erzincan’daki tıp eğitimi, köklerini Turan Melek Sultan’ın insancıl felsefesinden ve yüzyıl başındaki bu kurumsal gelişimden almaktadır. Şehrin tarihsel belleği, bugün Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi bünyesinde modern ve teknolojik bir kimlik kazanırken, kadının tıp tarihindeki kurucu rolü ve tıp eğitiminin yerel kökleri günümüz hekim adaylarına ilham vermeye devam etmektedir.