Nöroblastoma Hücre Hattında Bisfenol A ve Bisfenol F'nin Oksidatif Stres ve Proinflamatuvar Parametreler Üzerindeki Etkilerinin In Silico ve In Vitro Olarak Karşılaştırmalı Olarak Değerlendirmesi

Özçelik İ., Tezel Yalçın H., Yıldıztekin K. G., Çakır D. A., Erkekoğlu Ü. P.(Executive)

Project Supported by Higher Education Institutions, BAP MSc, 2023 - 2024

Project Type: Project Supported by Higher Education Institutions
Support Program: BAP MSc
Begin Date: September 2023
End Date: September 2024

Project Abstract

Endokrin bozucu kimyasal maddeler hormonların üretimini, taşınmasını, vücuttan atılımını ve işleyişlerini bozarak etkilerini gösterirler. Endokrin bozucu kimyasal olarak bilinen bisfenol A (BPA) 1940’lı yıllardan itibaren plastik yapımında yoğun olarak kullanılmaya başlanmıştır. 2022 yılında üretiminin 10 milyon tona ulaştığı düşünülen BPA’nın birçok toksik etkiye sahip olduğu çalışmalar ile belirlenmiş ve BPA yerine kullanılmak üzere bisfenol F (BPF) üretilmiştir. Yapılan araştırmalarda binlerce insandan alınan idrar örneklerinin %90’dan fazlasında BPA’ya rastlanmıştır. Bir araştırmada ise su kaynaklarından alınan tortu örneklerinin %58’inde BPF bulunduğu belirlenmiştir. Literatürde BPA’nın nöronal aktiviteyi bozduğu, nöronal farklılaşmaya ve nöroinflamasyona sebep olduğu gösterilmiştir. Maruziyet sonrası meydana gelen nöroinflamasyonda immün sistemin de önemli rollerinin olduğu düşünülmektedir. SH-SY5Y hücre hattında BPA’nın karsinojenisite markörlerini arttırdığı, apoptozu ve nekroptozu indüklediği literatürde yer almaktadır. Ancak, BPF için bu hücre hattı üzerinde literatürde herhangi bir çalışmaya rastlanmamıştır. Bu tez çalışması kapsamında SH-SY5Y hücre hattı üzerinde BPA ve BPF’ye tekli ve kombine maruziyetin tümör nekroz faktörü alfa, interlökin 1 beta ve interlökin 6 üzerindeki etkileri karşılaştırmalı olarak değerlendirilecektir. Ayrıca, bu etkiler in silico olarak da hesaplanacak ve değerlendirlecek ve in vitro ve in silico karşılaştırmalar gerçekleştirilecektir. Elde edilecek bulgular ile literatüre önemli düzeyde katkı verilmesi beklenmektedir.