Erzincan'a endemik Verbascum türlerindeki aktif bileşiklerin izolasyonu, karakterizasyonu ve bazı biyolojik aktivitelerinin incelenemesi

SAMED ŞİMŞEK

Erzincan'a endemik Verbascum türlerindeki aktif bileşiklerin izolasyonu, karakterizasyonu ve bazı biyolojik aktivitelerinin incelenemesi

Thesis Type: Doctorate

Institution Of The Thesis: Erzincan Binali Yildirim University, Fen-Edebiyat Fakültesi, Kimya Bölümü, Turkey

Approval Date: 2022

Thesis Language: Turkish

Student: SAMED ŞİMŞEK

Principal Supervisor (For Co-Supervisor Theses): Ekrem Köksal

Co-Supervisor: Hüseyin Akşit

Abstract:

Bu çalışmada, Erzincan’a endemik 4 farklı Verbascum türünün (V. alyssifolium, V. leiocarpum, V. ozturkii ve V. tuna-ekimii) antiproliferatif, antioksidan ve antidiyabetik aktiviteleri incelendi. Bu dört bitkiden en yüksek antiproliferatif ve antidiyabetik aktiviteye sahip olan V. leiocarpum türü, aktiviteden sorumlu moleküllere ulaşmak amacıyla kromatografik (kolon, ince tabaka, flash ve prep HPLC) işlemlere tabi tutuldu. İzolasyon çalışmaları sonucunda bitkinin toprak üstü kısmından; katalpol (S-1), ajugol (S-2), eriodiktiyol (S-3), luteolin (S-4) ve 10-O-sinnamoil-katalpol (S-5), kök kısmından ise apigenin (S-6), 6-deoksi melittozit (S-7), poliumozit (S-8), verbaskozit (S-9), izoverbaskozit (S-10), ferruginozit C (S-11), ferruginozit D (S-12), harpagozit (S-13), trans-sinnamik asit (S-14) ve ursolik asit (S-15) molekülleri izole edildi. İzole edilen moleküllerin yapıları spektroskopik (NMR) yöntemlerle aydınlatıldı. Ferruginozit D (S-12) bileşiğinin doğal kaynaklarda bulunduğu ilk defa rapor edildi. İzole edilen bileşiklerin Beas2B (normal akciğer hücresi), RPE (normal retinal hücresi), HSF (normal deri hücresi), A172 (beyin kanseri), C6 (beyin kanseri), HeLa (serviks kanseri), A2780 (over kanseri), SW620 (kolon kanseri) ve HT29 (kolon kanseri) hücre hatlarına karşı antiproliferatif aktivitesi, antioksidan aktivitesi (DPPH, ABTS, FRAP) ve antidiyabetik (α-glikozidaz enzim inhibisyonu) aktivitesi değerlendirildi.